20 najważniejszych polskich fotografów. Jerzy Benedykt Dorys

Jerzy Benedykt Dorys (właściwie Rotenberg) fotografował od dzieciństwa, bo od 1914 roku – najpierw amatorsko, w Kaliszu, w którym się urodził i wychował. Zadebiutował jako "dorosły" fotograf w 1928 roku, na pierwszym Międzynarodowym Salonie Fotografii Artystycznej w Warszawie. Rok później, w Alejach Jerozolimskich w Warszawie założył studio portretowe, w którym sfotografował prawie wszystkie wybitne postacie polskiej kultury.

Przed obiektywem Dorysa stali m.in. Julian Tuwim, Maria Dąbrowska, Nina Andrycz, Zbigniew Herbert, Andrzej Łapicki, Mieczysława Ćwiklińska, Zofia Nałkowska, Jerzy Iwaszkieiwcz, Adolf Dymsza, Jan Bułhak. Co ciekawe, pracę jako portrecista Dorys zaczął przed wojną, a kontynuował prawie do śmierci, bo robił takie zdjęcia jeszcze na przełomie lat 80. i 90. (po II wojnie przeniósł studio na ul. Nowy Świat). Badacze podkreślają, że Dorys posiadał umiejętność tworzenia portretów skoncentrowanych bardziej nie na urodzie, a na psychologii twarzy modela czy modelki. Odchodził też od klasycznych ujęć portretowych, zbliżając się czasem do zdjęć, które dziś nazwalibyśmy sesją mody. 

Poza portretami Dorys fotografował m.in. akty oraz martwe natury. Jednak projektem, o którym dziś się pamięta, jest powstały w latach 1931-1932 cykl o prowincjonalnym wówczas i biednym miasteczku Kazimierz nad Wisłą. Ten zbiór zdjęć uznawany jest za pierwszy polski fotoreportaż. Dorys jako pierwszy w historii stworzył nie cykl widoków jakiegoś miejsca, ale narracyjną opowieść o tym miejscu, a przede wszystkim o zamieszkujących go ludziach. Nie upiększał (jak to mieli w zwyczaju wówczas piktorialiści), nie wybierał tylko nastrojowych scen, pokazał życie codzienne, zabawy, ale też brud i brzydotę. Niezwykłe jest to, że reportaż z Kazimierza ujrzał światło dzienne dopiero w latach 60. – wtedy pierwszy raz z negatywów wykonano odbitki i zaprezentowano je na wystawie. Dziś ten cykl uznawany jest za jedno z najważniejszych osiągnięć polskiej fotografii lat międzywojennych.

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys
 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys

Fot. Jerzy Benedykt Dorys

Fot. Jerzy Benedykt Dorys 

Fot. Jerzy Benedykt Dorys