Elementy technologii i materiałoznastwa a fotografia kolekcjonerska

Trzeba rozgraniczyć dwie drogi tworzenia fotografii kolekcjonerskiej - analogową i cyfrową. W klasycznej fotografii, pierwszym elementem jest praca nad negatywem. Istnieją jeszcze miejsca i fotografowie, którzy korzystają z puszek do negatywów, tzw. koreksów. Koreks składa się z dwóch szpulek, na które, w całkowitych ciemnościach nawija się film. Puszka musi być dostosowana do formatu błony. Są koreksy na błony małoobrazkowe 35 mm lub na błony zwojowe, a także uniwersalne. Po nawinięciu filmu, wlewa się odpowiednie substancje, czyli wywoływacz, kąpiel przerywająca, utrwalacz. W czasie procesu wywołania negatywu, trzeba uderzyć kilka razy dnem koreksu o stół, aby usunąć z pomiędzy zwojów błony ewentualne bańki powietrza, jakie mogły się tam zatrzymać i jakie mogły nie dopuścić w tym miejscu wywoływacza do emulsji. Oczywiście czas wywoływania błony jest zależny od jej czułości.

Kiedy negatyw jest gotowy do pracy pod powiększalnikiem, zaczyna się etap pozytywowy. Tu także duża rola spoczywa na jakości papieru fotograficznego. Najczęściej są to materiały światłoczułe w postaci papieru pokrytego światłoczułą warstwą zawiesiny chlorków (sole kwasu solnego) lub bromków (sole kwasu bromowodorowego) srebra w żelatynie.
Dziś stosuje się dwa typy podłoża: papierowe i polietylenowe. Trzeba pamiętać, że jeśli fotografia ma mieć wartość kolekcjonerską, to musi być wykonana na papierze barytowym, nigdy na polietylenie, który ma krótką trwałość. Najlepiej takie, które mają wzbogaconą ilość srebra, czyli archiwalnie trwałe. Czasem bromki srebra zastępowane są solami platyny.

Jeśli mówimy o cechach papieru czarno-białego, ważna jest ich kontrastowość. Może ona być stała (papiery stałogradacyjne) lub zmienna (papiery zmiennogradacyjne) zależna od widma światła naświetlającego. Tu należy jeszcze wymienić powierzchnie papierów, które mogą być między innymi błyszczące, matowe, półmatowe, jedwabiste.

Po procesie naświetlania, następuje część z wywołaniem fotografii, kąpielami przerywającymi i utrwaleniem fotografii. Trzeba pamiętać o bardzo dokładnym wypłukaniu utrwalacza, dwufazowym, gdzie przy drugim płukaniu powinno się zrobić testy kontrolne pH. By fotografia była trwała, nie powinno jej się suszyć w wysokiej temperaturze, dlatego też prościej jest użyć papieru błyszczącego, który suszy się bez połysku.

Inaczej sytuacja wygląda w fotografii cyfrowej. Oczywiście, zdjęcia także muszą spełniać warunki trwałości (co najmniej 100 lat). Wydruki cyfrowe, możemy uzyskaż dwiema technikami. Pierwsza zakłada, że zostaje wykorzystane zdjęcie zrobione metodą tradycyjną, wywołane klasycznie, ale negatyw jest skanowany za pomocą skanera wysokiej rozdzielczości. W programie do obróbki zostają wykonane wszystkie filtracje. Taki negatyw służy do zrobienia klasycznej odbitki w ciemni.

Druga metoda zakłada skanowanie negatywu, a wydruk zostaje tworzony na specjalnych drukarkach z tuszami archiwalnymi, które są odporne na czynniki zewnętrzne przez około 100 lat.
Dziś technologia rozwija się w zawrotnym tempie. Na rynku mamy 4 - 6 pojemnikowe drukarki. Na tym rynku przoduje firma Epson.

Kolejnym ważnym czynnikiem, tak jak w przypadku fotografii analogowej, tak i w fotografii cyfrowej, jest rodzaj papieru fotograficznego. Na rynku mamy szereg różnego rodzaju papieru, np. bezdrzewne, bawełniane, ze specjalnymi znakami wodnymi, nie mniej jednak są one jeszcze dość drogie. W procesie tworzenia fotografii analogowej, prawidłowe wywołanie i utrwalenie zdjęcia decyduje o jego trwałości, tak na wydruk archiwalny metodą cyfrową, składa się jakość skanera i drukarki (tusze archiwalne). Na całokształt metody archiwalnej, ma także wpływ jakość papieru.

Ivo Nikić
Pokrowiec, 2009
fotografia barwna, papier, dibond, laminat satynowy,
72 x 50 cm; wydruk autorski
nakład: nieokreślony, vintage print

Piotr Wacowski
#007_02 z cyklu p_05_07
2005/2008
fotografia barwna, papier fotograficzny Kodak Professional Ultra Endura,
laminat, oprawa autorska,
80 x 120 cm; na odwrocie naklejka autorska; wydruk autorski,
nakład: 1/12, vinatge print

Projekt realizowany we współpracy z Artinfo.pl i Fotografia Kolekcjonerska.

Porojekt

Twórca projektu "Rynek Fotografii"

 

Współpraca

Partner strategiczny