Fotografia na świecie: Czechy

Josef Sudek (1896–1976) był naczelnym romantykiem czeskiej fotografii. Jego wykonane archaicznym, dziewiętnastowiecznym sprzętem, nasycone melancholią pejzaże i martwe natury, uczyniły go jednym z najbardziej rozpoznawalnych artystów wizualnych Czech XX wieku. Pierwotnie łączony z nurtem piktorializmu, stopniowo ewoluował w kierunku własnego, neoromantycznego, poetyckiego stylu.
Na fotografiach Sudka przemawiają rzeczy i miejsca: pejzaże ukochanej Pragi (Sudek był "portrecistą miasta", co nasuwało wśród komentatorów skojarzenia z Atgetem), ogrody, puste pokoje, meble; ich siłą jest czuła intymność i emanujący z kadrów niezwykły spokój. Swoista cisza, którą można wyczuć w dziełach Sudka, nawet bez zdolności synestezji pozwala w pełni przemawiać sfotografowanym obiektom i miejscom.

Fot. Josef Sudek

Fot. Josef Sudek

Fot. Josef Sudek

Na koniec kilka nieco nowszych nazwisk w czeskiej fotografii. Artyści, którzy pojawili się na scenie fotograficznej, mają wiele ciekawego do powiedzenia. Dita Pepe to artystka, o której jest w ostatnich latach dosyć głośno; jej frapujące autoportrety to przyczynek do dyskusji o identyfikacji, samoświadomości i udziale innych ludzi w budowaniu jednostkowej osobowości. W swym najgłośniejszym przedsięwzięciu, "Autoportrety z kobietami", Pepe fotografowała się z kobietami w różnym wieku i o różnym statusie społecznym, dzięki kostiumom i charakteryzacji upodabniając się do portretowanych, co złożyło się na pasjonujący reportaż socjologicznej natury.

Fot. Dita Pepe

Fot. Dita Pepe

Modyfikowane komputerowo fotografie Veroniki Bromovej można było niedawno podziwiać w Warszawie na wystawie "Gender? Check!/Płeć? Sprawdzam!". Jedną z najlepiej rozpoznawalnych w ostatnich latach czeskich artystek nowych mediów otacza aura pewnej kontrowersji; przedmiotem jej zainteresowań jest ciało i jego (nie)uświadomione pragnienia, które Bromova w swoich pracach wyraża explicite.

Fot. Veronika Bromova

Fot. Veronika Bromova

Urodzony w 1961 roku Ivan Pinkava należy do przedstawicieli "nowej fali" w czeskiej fotografii. Wypracował oryginalną formułę obrazu polegającą na odwołaniach do klasycznej europejskiej ikonografii. Wykorzystując toposy znane z mitologii i Biblii, Pinkava kreuje swój nasycony symbolizmem komentarz do współczesności.

Fot. Ivan Pinkava

Fot. Ivan Pinkava

W roku 2005 w Pradze odbyła się monumentalna wystawa poświęcona dwudziestowiecznej fotografii czeskiej. Wydana z tej okazji publikacja, Česká fotografie 20. století autorstwa Jana Mlčocha i Vladimira Birgusa daje świetny, przekrojowy obraz specyficznie czeskiej perspektywy w fotografii.