Fotografia na świecie: Kambodża

Kambodża jest krajem naznaczonym przez wyjątkowo tragiczny los. Lata brutalnego terroru Czerwonych Khmerów i wyniszczająca wojna domowa zmieniły to południowoazjatyckie państwo w arenę dramatu, na skutek którego miliony ludzi zginęły lub zostały okaleczone na całe życie. Również ślady po współczesnych twórcach zostały zniszczone, a kraj, który stanął przed wyzwaniem żmudnej odbudowy, zmagał się z ubóstwem uniemożliwiającym istnienie sceny artystycznej. Jeszcze w latach 90. w Kambodży aktywnymi fotografami byli głównie członkowie Klubu Korespondentów Zagranicznych, jednak wraz ze śmiercią Pol Pota w 1998 roku Phnom Penh przestało być już tak interesującym kierunkiem dla reporterów. Ich miejsce zaczęli nieśmiało zajmować khmerscy fotografowie, którzy dzięki zetknięciu z uznanymi fotoreporterami odebrali dobrą szkołę. Oczywiście nowa, spokojna już Kambodża, dzięki swojej niebywałej urodzie zaczęła przyciągać nową falę przybyszów z zagranicy, tym razem portrecistów czy specjalistów od krajobrazu, którzy postanowili się tu osiedlić. Często zakładali swoje przedsiębiorstwa, specjalizując się w fotografii na usługi turystów przybywających tu na wakacje czy młodych par pozujących przy Angkor Wat. Równie często jednak stawali się kuratorami angażującymi się w rozwój nowej khmerskiej sceny fotograficznej, tak jak Polka Maria Stott, która zainicjowała projekt On Photography Cambodia. W jego ramach gromadzi prace khmerskich fotografów. "To kambodżański projekt, który służy Khmerom. Mamy nadzieję utrwalić tożsamość lokalnych fotografów. Mam nadzieję, że spełnia swoją rolę", mówi. Dodaje, że zagraniczne reportaże z Kambodży często odsłaniają jedynie częściową prawdę o tym kraju. "Łatwo jest fotografować cierpienie, a w Kambodży go nie brakuje" - mówi. Dlatego tak ważne jest, aby lokalni autorzy mówili pełnym głosem.

Jednym z najbardziej znanych przedstawicieli khmerskiej fotografii jest Vandy Rattana, należący do kolektywu Sa Sa – Stiev Selepak (Artyści Buntownicy). Jego prace poświęcone są współczesnej Kambodży i temu, jak buduje się jej nowy kształt. Zniszczenia i odbudowa to najważniejszy temat jego prac: dotyczy to zarówno scen z codziennego życia, jak i cichych krajobrazów przedstawiających leje po bombach. Vandy Rattana jest laureatem licznych nagród i jednym z ambasadorów Kambodży w świecie fotografii.
 

Fot. Vandy Rattana

Fot. Vandy Rattana

Fot. Vandy Rattana