Fotografia od A do Z: Aparat średnioformatowy

Aparat średnioformatowy – rodzaj aparatu fotograficznego, cyfrowego lub analogowego, który wykorzystuje element światłoczuły (matrycę bądź błonę światłoczułą) o rozmiarach większych niż 36 x 24 mm, lecz mniejszych niż 10 x 12,7 cm.

Mamiya 645 – analogowa, jednoobiektywowa lustrzanka średnioformatowa produkcji japońskiej, która zdobyła uznanie wśród profesjonalistów na całym świecie.

Rozmiar (format) elementu światłoczułego jest jednym z najważniejszych parametrów, które charakteryzują aparaty fotograficzne. W czasach fotografii analogowej przyjęło się dzielić pod tym względem sprzęt na małoobrazkowy (klisza 35 mm), wielkoformatowy (błony o wymiarach minimum 4 na 5 cali) oraz średnioformatowy, który obejmował wszystkie rozmiary pomiędzy. Fotografia cyfrowa zmieniła znacząco funkcjonalność tego podziału, gdyż większość produkowanych matryc ma rozmiary zdecydowanie mniejsze od jakichkolwiek błon światłoczułych, a małoobrazkowy format, który dawniej stanowił najtańszy wariant, w modelach cyfrowych jest jednym z większych i stosuje się go głównie w rozwiązaniach profesjonalnych. W rozmiarach uznawanych za średni format mieszczą się jedynie matryce najdroższych profesjonalnych modeli produkowanych przez Hasselblada, Mamiyę, a od 2010 roku również Pentaxa i Leicę.

Pentax 645D - średnioformatowa lustrzanka cyfrowa.

Do największych zalet średniego formatu w ogólnym ujęciu należy zaliczyć:

• wyższą zdolność rozdzielczą przy tej samej technologii wytwarzania zarówno błon światłoczułych, jak i matryc cyfrowych,
• większy i wyraźniejszy obraz na matówce w przypadku lustrzanek średnioformatowych,
• większe możliwości uzyskania małej głębi ostrości niż w formacie małoobrazkowym i mniejszych,
• obecność migawek centralnych w lustrzankach średnioformatowych, praktycznie niespotykanych w aparatach mniejszego formatu.

Do wad należą:

• większe koszty tego rozwiązania, zwłaszcza w fotografii cyfrowej,
• większe rozmiary i waga aparatów oraz obiektywów średnioformatowych,
• konieczność większego przymykania przysłony dla uzyskania tak samo dużej głębi ostrości,
• mniejsza ilość zdjęć na pojedynczym filmie w przypadku fotografii analogowej,
• mniejsza prędkość rejestracji zdjęć w średnioformatowych aparatach cyfrowych.