Fotografie Bolesława Augustisa w Białymstoku

W 2004 roku, w opuszczonej szopie przy ul. Bema w Białymstoku, dwaj kilkunastoletni chłopcy odnaleźli kilkaset rolek filmu i kilkadziesiąt szklanych negatywów sprzed II wojny światowej. Archiwum trafiło do fotoreportera lokalnego oddziału "Gazety Wyborczej" Grzegorza Dąbrowskiego. Fotograf wykonał pierwsze odbitki i wówczas okazało się, że stanowią one bezcenny i wyjątkowy materiał: portrety i zdjęcia sytuacyjne ukazujące białostoczan podczas niedzielnych spacerów i codziennych zajęć, utrwalone w obiektywie ważne chwile w dziejach miasta. Odnalezione fotografie zostały wykonane w latach 1935-1939 przez białostockiego fotografa Bolesława Augustisa.

Grzegorz Dąbrowski zajął się oczyszczaniem i konserwacją odkrytego materiału. Wybrane zdjęcia publikowano na łamach gazety, a czytelnicy uczestniczyli w rozszyfrowywaniu sfotografowanych miejsc i osób. Dzięki śledztwu, polegającemu na rozszyfrowaniu sfotografowanych przez Augustisa miejsc, udało się m.in. dotrzeć do siostry autora zdjęć, Eugenii Senderackiej, która mieszka w Białymstoku. Dzięki jej wspomnieniem udało się zrekonstruować podstawowe dane z życia przedwojennego fotografa.

fot. Bolesław Augustis

Fotografie Augustisa to w ostatnim półwieczu jedyny tak obszerny zbiór zdjęć przedwojennego Białegostoku jednego autora. Blisko 100 spośród odnalezionych fotografii znalazło się w towarzyszącym ekspozycji albumie "Augustis".

Bolesław Augustis  przybył do Białegostoku 6 maja 1932 roku z dalekiego rosyjskiego Nowosybirska wraz z rodzicami, trzema siostrami i bratem. Jego rodzina to potomkowie polskich zesłańców z powstania styczniowego w 1863 roku.

fot. Bolesław Augustis

Bolesław miał wtedy dwadzieścia lat, a za sobą pierwsze próby fotograficzne poczynione jeszcze w Rosji. W Białymstoku rozpoczął pracę jako pomocnik w zakładzie fotograficznym Neuhuttlera przy Rynku Kościuszki, ale już w 1935 roku otworzył własny niewielki zakład "Polonia Film". Zakład ów najpierw mieścił się przy ul. Kilińskiego 12, a następnie Kilińskiego 14. Augustis dokumentowal wówczas najważniejsze uroczystości: śluby, chrzty, pogrzeby. Ponadto wykonywał zdjęcia na zamówienie, głównie na swojej ulicy. Z czasem jednak, ze swoją ulubioną Leicą w ręku, pojawiał się także na Lipowej, Warszawskiej, Pałacowej i w innych zakątkach miasta. Fotografował odświętnie ubranych spacerujących, wręczał im swoją wizytówkę i zapraszał do odebrania zdjęć w zakładzie.

fot. Bolesław Augustis

Wkrótce jednak historyczna burza zmieniła spokojne życie fotografa. W listopadzie 1939 roku ojciec Augustisa został aresztowany przez Sowietów i wywieziony do Mińska (rodzina straciła z nim kontakt na zawsze). Natomiast w 1940 roku fotograf, który angażował się w ruchy patriotyczne, został zatrzymany przez NKWD i zesłany na Syberię. Tam zaciągnął się do Armii Andersa, przebył z nią cały szlak bojowy, by na koniec znaleźć się w Anglii. Stamtąd wyemigrował do Nowej Zelandii, gdzie założył rodzinę, przestał fotografować i rozpoczął działalność budowlaną. Tutaj też zmarł w maju 1995 roku.

Zbiór fotografii przedwojennego Białegostoku to zapis codziennego życia mieszkańców tego miasta, wykonany w bardzo dobry sposób.

fot. Bolesław Augustis

fot. Bolesław Augustis

Spotkania towarzyszące wystawie: "Moda przedwojennego Białegostoku" (prelekcja i pokaz, 29 lipca) oraz finisaż planowany na 15 września (wieczorny pokaz fotografii Augustisa w formie slajdów przed budynkiem galerii).

Dodatkowe informacje na temat wystawy można znaleźć na stronie: www.widok.org.pl.