Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

Niedługo po odkryciu fotografii, pierwsze dagerotypy były używane przede wszystkim do wykonywania portretów. Mimo wysokiej ceny i trudności związanych z długimi czasami naświetlania, portrety wykonywane na srebrnej płytce cieszyły się dużym powodzeniem. Fotografowanie ludzi jest dla wielu, nie tylko początkujących, pasjonatów nie lada wyzwaniem. Zwykle wiąże się z wieloma przeszkodami natury psychologicznej, bez pokonania których zrobienie dobrego zdjęcia obcej osobie będzie bardzo trudne. Ten rodzaj fotografii wymaga przede wszystkim dobrego kontaktu z modelem. Niezależnie od tego, czy jest to ktoś nam bliski, czy spotkany na ulicy przechodzień.  Czasem na zbudowanie tego kontaktu mamy dosłownie chwilę. Często, w dalekich egzotycznych krajach, jedynym sposobem komunikacji są gesty, mimika twarzy czy kilka świeżo poznanych słów i zwrotów w obcym nam języku.

Fot. Zygmunt Novák

Fot. Zygmunt Novák

Jeśli w podróży głównym tematem naszych zdjęć mają być spotkane osoby, powinniśmy wygospodarować sobie dużą ilość czasu. Oznacza to, że mamy małe szanse na dobre portrety, jeśli bierzemy udział w zorganizowanej wycieczce objazdowej. Zwykle program jest tak skonstruowany, że nie mamy wielu okazji na spotkania czy dłuższe rozmowy z bohaterami naszych zdjeć. Presja czasu pozbawia nas możliwości pozostania w wybranym miejscu tak długo jak byśmy chcieli. Portrety które większość z nas przywozi z takiej wycieczki to "migawki" zrobione w pośpiechu, często z oddali, nawet z okien autokaru długoogniskowym obiektywem. Zdjęcia bez zapisanych emocji, bez kontaktu wzrokowego z fotografowaną osobą. Tematem tych zdjęć stają się ludzie spotykani na uczęszczanych trasach wokół typowych atrakcji turystycznych lub osoby przyzwyczajone do pozowania, często oczekujące zapłaty za zdjęcia. Żebracy, sztukmistrze czy członkowie lokalnych zespołów folklorystycznych wykonujący program artystyczny dla turystów. Wiadomo, że takie portrety nie będą naturalnym obrazem mieszkańców danego miejsca. Aby dotrzeć do osoby, którą pragniemy sfotografować, powinniśmy poświęcić jej odpowiednią ilość uwagi. Nie ma recepty na to, ile czasu potrzebujemy. Raz będzie to kilka sekund, ale innym razem okaże się że spędziliśmy z nieznajomym parę godzin.

Fot. Zygmunt Novák

Fot. Zygmunt Novák

Okazanie szacunku, otwartości i dobre wewnętrzne nastawienie do każdego drugiego człowieka, spotkanego na naszej drodze to klucz do sukcesu, czyli udanych, pełnych emocji zdjęć. Konieczne jest uzyskanie akceptacji zarówno samej fotografowanej, jak i pozostałych osób z jej otoczenia. Akceptacja jest ważna, bo zapewnia komfort nam jako fotografom i powoduje, że ludzie po pewnym czasie zachowują się przed obiektywem naturalnie. Dajmy sobie zawsze wystarczającą ilość czasu, jeśli zależy nam na dobrych zdjęciach. Zanim wyciągniemy aparat przebywajmy wśród ludzi których zamierzamy fotografować. Warto z nimi porozmawiać, dać się poznać – nie jako intruz wpadający na sekundę po egzotyczne zdjęcia, ale jako ktoś, kto autentycznie jest ciekawy innych ludzi. Dzięki temu już po kilku chwilach przestaniemy swoim aparatem fotograficznym zwracać na siebie uwagę. Dobrym sposobem na szybsze zdobycie zaufania miejscowych jest poznanie kogoś znającego zwyczaje lokalnej społeczności i lokalny język, będącego "jednym z nich". Taki przewodnik umożliwi dotarcie w miejsca i do osób, o których istnieniu bez jego pomocy nawet byśmy nie wiedzieli.

Fot. Zygmunt Novák

Fot. Zygmunt Novák

Czy trzeba prosić o zgodę na zdjęcia? Dyskusje na ten temat toczą się często z silnymi argumentami po obu stronach. Jeśli jest to portret sytuacyjny, jeśli wykorzystujemy ten jedyny moment, oczywiście trudno prosić o zgodę przed zrobieniem zdjęcia. Jeśli jednak zależy nam na dobrym kontakcie i oddaniu czegoś więcej niż tylko wyglądu osoby, uzyskanie zgody jest konieczne. Nieznajomość lokalnego języka nie jest właściwie żadną przeszkodą. Zawsze jesteśmy w stanie porozumieć się przy użyciu prostych gestów, uśmiechu, czy pytającego wskazania na aparat fotograficzny

Fot. Zygmunt Novák

Fot. Zygmunt Novák