Fotografowanie w parkach etnograficznych

Zabudowania
Najmniej kłopotliwe jest niewątpliwie wykonanie zdjęć zewnątrz. Pomijając przypadki szczególne poradzimy sobie bez dodatkowego osprzętu, jak np. statyw. Dobór obiektywów będzie zależał od tego, co planujemy uwiecznić. Jeśli zdjęcia mają obejmować cały budynek potrzebny będzie obiektyw szerokokątny, natomiast do fotografowania detali konieczny może być teleobiektyw. Dlatego warto mieć przy sobie oba. Ponieważ dawne zabudowania wiejskie były zazwyczaj parterowe nie powinna być problemem tak zwana "waląca się" perspektywa. W poprawnie wykonanym zdjęciu linie, które w rzeczywistości są równoległe takimi też powinny pozostać na odbitce. Jak tego błędu uniknąć? Otóż gdy w powszechnym użyciu były kamery wielkoformatowe korzystano z pochyłów. Miniaturyzacja sprzętu wymusiła inne rozwiązanie problemu i tak powstały obiektywy tilt&shift - te jednakże są zbyt drogie dla fotoamatorów. Pozostaje zatem inna metoda jaką jest korekta w programach graficznych. Temat ten jest powszechnie znany, dlatego w tym miejscu pozwolę sobie odesłać czytelników do innych lektur, np. Jak poprawić perspektywę w GIMPie i Photoshopie?

Wnętrza
Fotografowanie wnętrz jest bardziej kłopotliwe. Dawne zabudowania miały zazwyczaj nieliczne, niewielkie okna, które sprawiają, iż nawet w słoneczny dzień musimy liczyć się z niedoborami światła, dlatego niezbędnym elementem wyposażenia będzie statyw. Może się zdarzyć, iż obsługa skansenu będzie temu przeciwna – zamiast awantury lepiej wówczas spokojnie porozmawiać, zapewnić o dochowaniu ostrożności, warto też zawczasu zadbać by stopki naszego statywu miały miękkie gumowe zakończenia zamiast ostrych szpiców. Jeśli jednak obsługa będzie nieugięta warto rozważyć użycie monopodu lub wykorzystanie naturalnych oparć – np. framugi drzwi.

Ze względu na negatywny wpływ światła błyskowego na zabytki (między innymi przyspiesza rozwój glonów) należy liczyć się z ograniczeniami w jego stosowaniu. Również ze względu na warunki oświetleniowe dobrze jest wybrać na fotografowanie dzień pochmurny - może to wydawać się niezrozumiałe, więc już wyjaśniam. Im bardziej słoneczny dzień i im jaśniejsze światło wpada do wnętrza przez okna - tym większe będą kontrasty między miejscami nasłonecznionymi a zacienionymi i tym trudniej będzie uzyskać prawidłową ekspozycję. Można sobie z tym radzić stosując bracketing i składając zdjęcia, (mieszając warstwy lub łącząc zdjęcia w HDR) ale to wymaga już większej wiedzy i dobrego opanowania programów graficznych. Niemniej jednak, jeśli trafił nam się słoneczny dzień postarajmy się go wykorzystać – smugi światła mogą tworzyć bardzo malownicze obrazy. Jeśli chodzi o obiektywy to ze względu na niewielką przestrzeń zabudowań przyda się głównie szeroki kąt pozwalający obejmować wnętrza oraz zoom pracujący w zakresie średnich ogniskowych, który pozwoli wyłowić detale.

Co fotografować?
Najprościej byłoby odpowiedzieć – wszystko – ale oczywiście takie podejście nie daje gwarancji zrobienia ciekawych zdjęć. Warto zatem jeszcze przed wyjazdem pomyśleć o jakimś temacie. Mogą to być np. dawne narzędzia (zarówno te gospodarcze jak i domowe – wspomniana maselnica, prasa do odciskania sera, żelazko z duszą), dawne zawody (dom zielarki, dom gonciarza, kuźnia, czy apteka która jest moim ulubionym obiektem w Tokarni), sposób wykonania pokrycia dachu (gont, strzecha, trzcina, …) ozdoby czy zabawki, i tak dalej. Wszystkie te elementy są często charakterystyczne dla danego regionu, okresu, z którego pochodzą, zamożności gospodarzy i ich pozycji w lokalnej społeczności. Warto pokusić się o wykonanie panoramy, gdy np. dom wraz z przyległymi zabudowaniami gospodarczymi tworzył zamkniętą przestrzeń. Ciekawym pomysłem może być uwiecznienie tego samego miejsca na przestrzeni zmieniających się pór roku. Albo wykonanie fotografii w porach, gdy muzeum jest zazwyczaj niedostępne dla zwiedzających – nocą lub o świcie. Takimi zdjęciami możemy zaskoczyć nawet osoby, które doskonale znają to miejsce, ale z dziennych eskapad. Innym pomysłem na ciekawe zdjęcia mogą być organizowane w skansenach różne wydarzenia, zazwyczaj mające związek z folklorem danego regionu. I długo bym tak mógł jeszcze wymieniać. Ale liczę na waszą wyobraźnię drodzy czytelnicy.

Krzysztof Kania         
www.ckfoto.pl