Książki100 najważniejszych zdjęć świataPytania i odpowiedziCytaty dla fotografaNajczęściej wyszukiwane

Dołącz do nas

Google+

Daj się ocenić i oceniaj



  • Autor:
    Komentarzy: 4


  • Autor:
    Komentarzy: 2


  • Autor:
    Komentarzy: 32


  • Autor:
    Komentarzy: 4


  • Autor:
    Komentarzy: 5


  • Autor:
    Komentarzy: 8


  • Autor:
    Komentarzy: 3


  • Autor:
    Komentarzy: 15


  • Autor:
    Komentarzy: 13


  • Autor:
    Komentarzy: 19


  • Autor:
    Komentarzy: 3


  • Autor:
    Komentarzy: 9


  • Autor:
    Komentarzy: 67


  • Autor:
    Komentarzy: 9


  • Autor:
    Komentarzy: 24


Fotografuj z Dellem, cz. 3 - tworzenie pięknych zdjęć czarno-białych

Fotografuj z Dellem, cz. 3 - tworzenie pięknych zdjęć czarno-białych

W świadomości większości miłośników fotografii, zdjęcia w odcieniach czerni i bieli znacząco górują nad swoimi barwnymi odpowiednikami pod względem poziomu artystycznego oraz wrażenia, jakie wywierają na odbiorcy. Jednak żeby pracę czarno-białą można było uznać za dobrą, konieczne jest coś więcej, niż tylko proste usunięcie z nich informacji o kolorze. Wykonywanie zdjęć czarno-białych jest sztuką, podobnie jak ich obróbka. I tym właśnie zajmiemy się w dzisiejszym odcinku naszego cyklu poradnikowego.


Informacje podstawowe


Niemal u każdego miłośnika fotografii na hasła "zdjęcie artystyczne" lub "zdjęcie ikoniczne" przed oczami pojawia się fotografia w odcieniach szarości. Poniekąd mają na to wpływ względy historyczne: fotografie, które przeszły do historii swoich gatunków najczęściej były właśnie czarno-białe. Również w niektórych środowiskach kolor upowszechniał się bardzo powoli i nadal jest rzadko spotykany – mowa oczywiście o fotoreportażu i fotografii ulicznej. Niezależnie od przyczyn i mimo upływu lat, fotografia czarno-biała nie tylko ma się dobrze, ale można wręcz powiedzieć, że coraz lepiej. Jeżeli jednak chcecie sami wykonywać wysokiej jakości zdjęcia w odcieniach szarości, to potrzebna będzie wam pewna wiedza teoretyczna i praktyczna na ten temat. I ta właśnie wiedza stanowi treść naszego kolejnego odcinka cyklu poradnikowego "Fotografuj z Dellem".

Dlaczego fotografia czarno-biała?

No dobrze, więc chcecie nauczyć się robić zdjęcia czarno-białe. Aby jednak robić to dobrze, należy to robić świadomie – tak samo jak z fotografią w ogólności. Można oczywiście dopiero na etapie obróbki cyfrowej zdjęcia uznać, że ten czy inny obrazek będzie dobrze wyglądał w czerni i bieli. W takim postępowaniu nie ma nic złego, choć oczywiście zawsze lepiej mieć to w planach już podczas robienia zdjęcia. Patrzy się wówczas na świat nieco inaczej, można rzec "w odcieniach szarości". Wymaga to praktyki, ale daje dobre efekty. Nie trzeba jednak tego od siebie wymagać na samym początku. Warto natomiast zadawać sobie pytanie "co to ujęcie zyska na pokazaniu w postaci czarno-białej?" Jeżeli odpowiemy sobie po prostu, że będzie lepsze, to zadajmy sobie pytanie - dlaczego? I niech żadne wyjaśnienia w rodzaju "tak będzie bardziej artystycznie" nie będzie uznawane za wystarczające.
 

Dell UltraSharp UP2716D edycja zdjęć poradnik cykl fotografia cyfrowa Adobe Photoshop Lightroom fotografia czarno-biała konwersja do czerni i bieli tonowanie mikser kanałów
W fotografii nocnej dużych miast kolory na ogół stanowią atut. Jednak niekiedy kolorystyka sceny może okazać się kłopotliwa i np. tworzyć dysonanse pomiędzy różnymi obszarami fotografowanej sceny. Wówczas pomóc może konwersja zdjęcia do postaci czarno-białej.

 

Praktycznych powodów, dla których można chcieć ukazać jakąś scenę w odcieniach szarości może być wiele. Czerń i biel pomaga wtedy, gdy kolorystyka sceny (lub jakiegoś jej elementu) zwyczajnie nam przeszkadza. Może być też do pewnego stopnia panaceum na niesprzyjające warunki oświetleniowe, np. zbyt kontrastowe oświetlenie południowego słońca (prezentuje się lepiej na zdjęciach bez kolorów, szczególnie jeśli wzbogacimy je efektownym ziarnem). I wreszcie pewne zupełnie zwyczajne elementy otoczenia, jak niebo, chmury, czy powierzchnia wody w fotografii czarno-białej wyglądają zupełnie inaczej, niż w kolorze – bardziej nieziemsko, dramatycznie, a nawet groźnie.

Kiedy już wiemy, dlaczego jakieś zdjęcie powinno być jednobarwne, znacznie łatwiej będzie nam uczynić je udanym. Wystarczy po prostu, że doprowadzimy je do takiego stanu, jakim sobie wyobraziliśmy.

 

Tony zamiast kolorów

W fotografii czarno-białej rolę głównego środka wyrazu pełnią tony – jasne i ciemne. Zarówno subtelne przejścia między nimi, jak i zdecydowane kontrasty mogą czemuś służyć. Linie i plamy bieli i czerni stanowią elementy kompozycyjne. To my, fotografowie musimy zdecydować, jakie tony w danej sytuacji powinny być bardziej, a jakie mniej widoczne oraz jak powinien przedstawiać się ich rozkład. Dokonuje się tego na etapie konwersji zdjęcia barwnego w czarno-białe, która to konwersja – jeśli jest przeprowadzana w odpowiedni sposób – zapewnia bardzo szerokie możliwości wpływania na wygląd poszczególnych elementów sceny. Co ciekawe, są to techniki, które w gruncie rzeczy zostały zainspirowane technikami tradycyjnymi, z wykorzystaniem filtrów barwnych (więcej na ten temat na następnej stronie).
 

Dell UltraSharp UP2716D edycja zdjęć poradnik cykl fotografia cyfrowa Adobe Photoshop Lightroom fotografia czarno-biała konwersja do czerni i bieli tonowanie mikser kanałów
Subtelne przejścia tonalne czy silne kontrasty? W fotografii czarno-białej tego typu wybory są bardzo ważne, ponieważ zestawienia i gra tonów w kompozycji decydują o wszystkim – o klimacie zdjęcia a nawet jego treści. Zmniejszenie liczby elementów, na które fotograf musi zwracać uwagę pracując nad zdjęciem sprawia, że warto ten fakt wykorzystać i nad tym co ważne, pochylić nieco uważniej. (Fot. Stephen Wheeler / Flickr)

 

Tego typu kontrola obrazu jest dla fotografa bardzo istotna z uwagi na to, jak zmienia się jasność wielu obiektów po zamianie ich z barwnych na monochromatyczne. Przykładowo, barwy bardzo ciepłe, takie jak np. czerwień na zdjęciu kolorowym zwracają na siebie uwagę – są jaskrawe i przez to najczęściej wydają się nam jasne. Tymczasem większość odcieni czerwieni na zdjęciach po przełożeniu na wersję czarno-białą jest ciemna. Oczywiście manipulacje na poziomie tonalności poszczególnych barw dają fotografowi ogromne pole do popisu i warto z tego korzystać.

Jednak aby ocenić tony i przejścia tonalne na cyfrowym zdjęciu w sposób prawidłowy, konieczne jest dysponowanie poprawnie skalibrowanym monitorem. To ważne. Tutaj nie ma kolorów, które podpowiedzą nam w pewnym stopniu czy to, co widzimy wygląda tak, jak wyglądać powinno. Łatwo może dojść do pomyłki, niejednokrotnie poważnej: wyobraźmy sobie następujący przykład: fotograf wysmakowanego aktu jest przekonany, iż ukrył "strategiczne" obszary ciała modelki w głębokim cieniu, który to cień na etapie cyfrowej obróbki jeszcze odpowiednio wzmocnił. Niestety tak naprawdę miał za wysoko ustawiony kontrast w monitorze i cień okazał się nie tak głęboki, jak się twórcy wydawało. Cały efekt wzięli diabli, a i sama modelka może być niezbyt zadowolona z zaistniałego stanu rzeczy.

 

Jak się tego nie robi

Wspomnieliśmy już, że fotografia czarno-biała cieszy się obecnie ogromną popularnością – tym bardziej, że praktycznie każdy aparat dysponuje trybem wykonywania zdjęć w odcieniach szarości. Niestety, poza nielicznymi wyjątkami, tryby te nie oferują dobrych efektów, podobnie zresztą jak najprostsze rozwiązania typowo softwarowe służące do konwersji obrazu barwnego. W Photoshopie CS/CC można znaleźć takie dwa: konwersję zdjęcia do odcieni szarości (menu Obraz > Tryb > Szarości) oraz tzw. desaturację (menu Obraz > Dopasowania > Zmniejsz nasycenie). Pierwsza z tych metod polega na usunięciu z pikseli tworzących obraz wszelkich informacji o kolorze (dane na temat jasności czyli luminancji poszczególnych punktów zostają nienaruszone). Druga sprowadza się do obniżenia parametru nasycenia (saturacji) barw tworzących obraz do zera, ale bez modyfikowania danych dotyczących odcieni (koloru) poszczególnych punktów barwnych. Oczywiście również w tym wypadku luminancja pikseli nie zostaje zmodyfikowana. Różnice w efektach działania tych dwóch metod są bardzo subtelne i dotyczą głównie wyglądu ciemnych partii obrazu.
 

Dell UltraSharp UP2716D edycja zdjęć poradnik cykl fotografia cyfrowa Adobe Photoshop Lightroom fotografia czarno-biała konwersja do czerni i bieli tonowanie mikser kanałów
Konwersja do odcieni szarości i desaturacja to dwa narzędzia zamiany obrazu barwnego w czarno-biały, które mają dwa punkty wspólne: są całkowicie bezobsługowe (nie wymagają ustawiania żadnych dodatkowych parametrów pracy), a efekty ich działania zadowolą tylko najmniej wybrednych użytkowników. Zdjęcie czarno-białe uzyskane za ich pomocą być może będzie nawet wyglądało ładnie, ale najczęściej okaże się mocno przeciętne, niezbyt kontrastowe i pozbawione głębi.

 

Zarówno konwersja do odcieni szarości, jak i desaturacja to metody z grupy bezobsługowych, a więc takie, na których działanie użytkownik po uruchomieniu nie ma wpływu. Funkcje wykonywania zdjęć czarno-białych dostępne w aparatach cyfrowych korzystają (jak już wspomnieliśmy poza nielicznymi wyjątkami, do których jeszcze wrócimy) z tej pierwszej metody. Efekt takiej konwersji zdjęcia do postaci czarno-białej jest natychmiastowy i na ogół niezadowalający (no chyba, że kogoś po prostu rajcuje sam widok czarno-białego obrazu – niestety wielu mniej doświadczonych miłośników fotografii stawia sobie w głowie znak równości i uważa, że zdjęcie czarno-białe jest po prostu lepsze od kolorowego odpowiednika; jest to przykład bardzo bezrefleksyjnego myślenia).

Co można zrobić z tak skonwertowanym zdjęciem, żeby poprawić jego wygląd? Na ogół niestety niezbyt wiele. Można skorygować jego ekspozycje, rozjaśnić lub przyciemnić obszary o określonej tonalności (np. za pomocą narzędzia krzywych) i wyregulować kontrast. To praktycznie wszystko, co można osiągnąć prostymi, typowo fotograficznymi metodami. Jeżeli natomiast zależy nam na świadomym, kompletnym tworzeniu zdjęć czarno-białych, to musimy po prostu zapomnieć o wspomnianych w tym rozdziale metodach. One nie są dla nas.

 

Mikser kanałów - podejście tradycyjne

Skoro nie polecamy dokonywać konwersji zdjęć do czerni i bieli metodami automatycznymi, to w takim razie jak? Zaczniemy od techniki starszej, wykorzystującej narzędzie obecne w każdym nieco bardziej zaawansowanym edytorze graficznym. Chodzi o mikser kanałów (ang. Channel Mixer), który w Photoshopie CS/CC jest dostępny w menu Obraz > Dopasowania > Mieszanie kanałów, a także na palecie z warstwami dopasowania. To drugie rozwiązanie jest korzystniejsze, ponieważ parametry edycji ustawione w warstwach dopasowania można bez przeszkód modyfikować już po nałożeniu efektu, a do tego zakres działania zmian można ograniczyć za pomocą tzw. maski. Jest to więc niedestruktywna technika edycji, bezpieczniejsza w użyciu – szczególnie dla osób mniej doświadczonych.
 

Dell UltraSharp UP2716D edycja zdjęć poradnik cykl fotografia cyfrowa Adobe Photoshop Lightroom fotografia czarno-biała konwersja do czerni i bieli tonowanie mikser kanałów
Celem fotografa podczas konwertowania zdjęć na postać czarno-białą powinno być zaakcentowanie ważnych dla kadru detali przy jednoczesnym zachowaniu harmonijności kompozycji. W zdjęciach krajobrazowych najczęściej osiąga się to poprzez zwiększenie kontrastu pomiędzy niebem a chmurami (przyciemnienie nieba) oraz zaakcentowanie (rozjaśnienie) roślinności. Efektem ubocznym, ale bardzo pożądanym jest zaakcentowanie nagrobka na pierwszym planie. (Fot. davidgsteadman / Flickr)

 

Jak korzystać z miksera kanałów? Przede wszystkim, po nałożeniu, należy przestawić go w tryb pracy z obrazem monochromatycznym. Dalsza praca polega już na manipulowaniu barwami podstawowymi, czyli kolorem czerwonym, zielonym i niebieskim. Zwiększenie wartości danego kanału spowoduje na zdjęciu czarno-białym rozjaśnienie tych obszarów, w których ta właśnie barwa składowa występuje – w im większym stopniu występuje, tym intensywniejsza będzie zmiana. Z kolei zmniejszenie wartości poniżej zera spowoduje przyciemnienie. Ważnym aspektem pracy z mieszaniem kanałów jest zachowanie bilansu wszystkich suwaków na poziomie +100%. O aktualnym stanie tego wskaźnika informuje nas parametr Suma. Każde radykalne zwiększenie wartości jednego kanału trzeba zatem zrównoważyć ujemną korektą innego kanału lub obu kanałów. Przekroczenie wartości +100% spowoduje pojawienie się w obrazie prześwietleń i wyświetleniem przez program ostrzeżenia. Spadek poniżej wartości +100% zaowocuje z kolei spadkiem ekspozycji i przyciemnieniem zdjęcia.

W zamieszczonym powyżej przykładzie (pejzaż z nagrobkiem) wprowadziliśmy ujemną korektę intensywności kanału niebieskiego oraz silną dodatnią dla kanału zielonego. Poprzez operowanie kanałem czerwonym osiągnęliśmy równowagę tonalną zdjęć - czyli sumę 100%. Na koniec obniżyliśmy delikatnie ekspozycję całego kadru (suwak Stała -5%), aby uzyskać odpowiedni klimat całej sceny.

 

 

Autor: Redakcja SwiatObrazu.pl



1 2



Oceny artykułu: 100% 0% ocen: 1

Czytaj także



Komentarze Użytkowników

Niezalogowanych Użytkowników prosimy o zalogowanie się przed dodaniem komentarza.


Domyślny avatar Dziękuję za bardzo przydatny artykuł! 2016.09.29 10:06, myeyes # 


Komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu i w żaden sposób nie odzwierciedlają poglądów prezentowanych przez właścicieli i administratorów SwiatObrazu.pl. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.




Spis treści

Najnowsze fotografie

Wrota czasu Ponadczasowa Cafe De Flore z letniego ogródka biegus zmienny biegus zmienny biegus zmienny Barbórkowa pobudka