Książki100 najważniejszych zdjęć świataPytania i odpowiedziCytaty dla fotografaNajczęściej wyszukiwane

Dołącz do nas

Google+

Daj się ocenić i oceniaj



  • Autor:
    Komentarzy: 6


  • Autor:
    Komentarzy: 2


  • Autor:
    Komentarzy: 32


  • Autor:
    Komentarzy: 4


  • Autor:
    Komentarzy: 5


  • Autor:
    Komentarzy: 8


  • Autor:
    Komentarzy: 3


  • Autor:
    Komentarzy: 15


  • Autor:
    Komentarzy: 13


  • Autor:
    Komentarzy: 19


  • Autor:
    Komentarzy: 3


  • Autor:
    Komentarzy: 9


  • Autor:
    Komentarzy: 67


  • Autor:
    Komentarzy: 9


  • Autor:
    Komentarzy: 24


Fotografuj z Dellem, cz. 7 - Techniki wyostrzania obrazu

Fotografuj z Dellem, cz. 7 - Techniki wyostrzania obrazu

W fotografii cyfrowej istnieją techniki i czynności edycyjne wokół których narosło sporo mitów. Źródło tych mitów bywa różne – od zwykłego niezrozumienia zasad działania, po nadmierne oczekiwania użytkowników pragnących, aby komputer wykonał dla nich coś, co jest niemożliwe do uzyskania. Na czele tej listy "technik mitycznych" znajduje się bez wątpienia wyostrzanie. Proces ten obrósł taką warstwą nieporozumień i sprzecznych informacji, że wielu osobom nawet nie chce się zgłębiać jego natury. A szkoda, bowiem choć to nie żadne magiczne narzędzie rodem z serialu kryminalnego, to jednak odpowiednie jego wykorzystanie pozwala znacząco poprawić wygląd naszych zdjęć.


Teoria


Kwestią wyostrzania obrazu cyfrowego zajmowaliśmy się już wstępnie w odcinku poświęconym skalowaniu i kadrowaniu zdjęć. Teraz uporządkujemy tę wiedzę i uzupełnimy o kolejne fakty tak, aby była to jak najbardziej kompletna baza informacji na ten temat. Mamy też nadzieję, że uda nam się skutecznie i raz na zawsze (przynajmniej w obrębie tego cyklu) rozwiać kilka nieporozumień i mitów. Któż z nas bowiem nie widział w filmie czy serialu, jak jego bohaterowie odzyskują z małej, rozmazanej fotografii duży i szczegółowy obraz? No właśnie – niby wiemy, że coś takiego jest niewykonalne, a jednak wielu z nas chciałoby coś takiego zrobić. W takich marzeniach nie ma nic dziwnego.

Reklama

Czym jest ostrość i co z tego wynika?

Niby sprawa jest prosta, ale z kryjących się w niej detali wynikają istotne kwestie. Ostrość to cecha zdjęcia decydująca o tym, jak dobrze i dokładnie w obrazie zreprodukowane są drobne szczegóły sfotografowanej sceny. Od strony czysto sprzętowej cecha ta jest warunkowana rozdzielczością matrycy (podawaną w megapikselach) i rozdzielczością obiektywu (podawaną w liczbie linii na mm lub liczbie linii poziomych w obrębie kadru), przy czym elementem ograniczającym zawsze jest ten o gorszych parametrach. Właśnie dlatego korpus z wysokorozdzielczą matrycą w połączeniu z tanim, kiepskim szkłem jest powszechnie uważany za marną inwestycję, a naprawdę dobre szkło jest w stanie pokazać pazurki dopiero przy aparacie, który w pełni wykorzysta jego cechy optyczne. Warto przy okazji zauważyć, że każdy dodatkowy element szklany w układzie optycznym (filtr, telekonwerter, soczewka makro itd.) w mniejszym lub większym stopniu pogarsza jakość rejestrowanego obrazu. Ten spadek ostrości może być różny – od znikomego po bardzo wyraźny – ale występuje praktycznie zawsze.
 

Dell UltraSharp UP2716D edycja zdjęć poradnik cykl fotografia cyfrowa Adobe Photoshop Lightroom Adobe Camera RAW ACR techniki wyostrzania obrazu wyostrzanie obrazu Unsharp Mask Inteligentne wyostrzenie kontrast lokalny zdolność rozdzielcza rozdzielczość filtry
Drobne detale widoczne na zdjęciach są tym, co nieodmiennie zachwyca fotografów i miłośników fotografii, niezależnie od ich indywidualnych preferencji dotyczących tematyki zdjęć. Obraz ostry, czyli szczegółowy podoba się zawsze – odpowiada na naszą potrzebę, aby widzieć wszystko jak najlepiej, jak najbardziej wyraźnie i bez zniekształceń. (Fot. Piotr Szczepankiewicz / Flickr)

 

Na ostrość obrazu zarejestrowanego na zdjęciu wpływają też inne czynniki: oświetlenie sceny, klarowność powietrza (przede wszystkim w przypadku zdjęć krajobrazowych, architektonicznych i przy fotografowaniu z dużej odległości), stopień przymknięcia przysłony (i nie chodzi tu nawet o zagadnienie głębi ostrości, ale o to, że każdy obiektyw ma pewien zakres wartości przysłon, przy którym jego zdolność rozdzielcza jest najwyższa; ten sam problem w szkłach typu zoom dotyczy zresztą również długości ogniskowej) oraz oczywiście stabilność aparatu. W przypadku wystąpienia problemów z tą ostatnią pojawia się ryzyko powstania na zdjęciach specyficznej odmiany nieostrości, czyli poruszenia. Jest ono tym większe, z im dłuższym czasem ekspozycji mamy do czynienia i im dłuższa jest ogniskowa obiektywu. Dlatego właśnie zdjęcia wykonywane z ręki przy słabym świetle często są poruszone (słabe oświetlenie wymusza ustawienie dłuższych czasów ekspozycji, nawet przy podwyższonej czułości ISO), a dla fotografów krajobrazowych (korzystających z niskich czułości ISO oraz silnie przymkniętych przysłon w celu uzyskania szczegółowego, maksymalnie wyraźnego obrazu o idealnej czystości) źródłem niepożądanego wstrząsu aparatu pogarszającego jakość zdjęć może być nawet naciśnięcie spustu migawki palcem!

Tu dochodzimy do najważniejszego wniosku: jeżeli ostre zdjęcie zawiera bogaty zasób informacji o drobnych szczegółach, to zdjęcie nieostre jest takich informacji po prostu pozbawione (z różnych powodów i w różny sposób - o czym już za chwilę). A tego, czego na zdjęciu nie ma, nie da się też w żaden magiczny sposób odzyskać. Można natomiast – nie zawsze, ale w wielu przypadkach – stworzyć wrażenie, że na zdjęciu jest widoczne coś więcej, niż w rzeczywistości. To właśnie tego typu metody leżą u podstaw większości pomysłowych i całkiem skutecznych sposobów działania.
 

Dell UltraSharp UP2716D edycja zdjęć poradnik cykl fotografia cyfrowa Adobe Photoshop Lightroom Adobe Camera RAW ACR techniki wyostrzania obrazu wyostrzanie obrazu Unsharp Mask Inteligentne wyostrzenie kontrast lokalny zdolność rozdzielcza rozdzielczość filtry
Odbitki w formacie albumowym możemy z powodzeniem oglądać trzymając je w rękach – taka odległość pozwoli nam w pełni cieszyć się zawartymi na zdjęciach szczegółami. Ekspozycję fotograficzną w galerii oglądamy z odległości około metra, a na obraz UHD/4K o przekątnej 55-70 cali najlepiej patrzeć już z około 2 metrów. Tylko zapewnienie optymalnej dla formatu prezentacji odległości oraz oświetlenia pozwoli odbiorcy w pełni docenić zdjęcie. (Fot. mcmrbt / Flickr)

 

Osobną kwestią jest to, co my sami – oglądający zdjęcie – jesteśmy w stanie na nim dostrzec. Zdjęcie o rozdzielczości 20 megapikseli wyświetlane w trybie pełnoekranowym na monitorze FullHD (a więc o rozdzielczości 1920×1080 pikseli) będzie miało co najwyżej 2 megapiksele, a wyświetlane w okienku jeszcze mniej. Można je oczywiście powiększyć, ale wówczas zobaczymy tylko jego fragment. Do tego dochodzi zdolność rozdzielcza oka ludzkiego, wynosząca od 1 do 3 minut kątowych (w zależności od człowieka) – a więc to, co zobaczymy na zdjęciu zależy zarówno od wielkości odbitki i rozdzielczości druku, jak i odległości, w jakiej znajduje się oglądający. To chyba zresztą logiczne, prawda? Stojąc bliżej zobaczymy więcej, ale oglądanie zdjęcia przez lupę też nie ma zbyt wiele sensu. Wiele rzeczy jest tutaj kwestią zachowania delikatnej i subiektywnej równowagi.

 

Wyostrzanie w komputerze = manipulowanie kontrastem

Jeżeli więc odzyskanie utraconych lub nieistniejących w zdjęciu detali jest niemożliwe, to po co w takim razie istnieją w programach graficznych funkcje typu Sharpen lub Unsharp Mask i jak one działają? Wszystko opiera się na pewnym drobnym oszustwie i wykorzystaniu tego, że nasz zmysł wzroku traktuje obraz kontrastowy jako bardziej szczegółowy. Algorytmy wyostrzające w edytorach graficznych i aparatach cyfrowych powodują więc zwiększanie kontrastów lokalnych w taki sposób, aby drobne detale zdjęcia oraz krawędzie obiektów stały się lepiej widoczne.
 

Dell UltraSharp UP2716D edycja zdjęć poradnik cykl fotografia cyfrowa Adobe Photoshop Lightroom Adobe Camera RAW ACR techniki wyostrzania obrazu wyostrzanie obrazu Unsharp Mask Inteligentne wyostrzenie kontrast lokalny zdolność rozdzielcza rozdzielczość filtry
Inteligentne wyostrzenie jest najbardziej zaawansowanym i skutecznym filtrem wyostrzającym dostępnym w aplikacjach z rodziny Adobe Photoshop, a także jednym z najlepszych narzędzi tego typu występujących w edytorach graficznych. Do jego głównych zalet należy obecność w nim trzech różnych algorytmów wyostrzających (ustawienie Usuń: Rozmycie gaussowskie odpowiada pod względem mechaniki działania tradycyjnej Masce wyostrzającej) przydatnych w różnych sytuacjach oraz możliwość stosowania odrębnych ustawień dla obszarów jasnych i ciemnych zdjęcia.

 

Słabą stroną tej metody jest to, że wyostrzanie może równie dobrze uwypuklić ziarno, szumy barwne i inne drobne zakłócenia uważane powszechnie za niepożądane. W przypadku zdjęć portretowych należy też uważać, aby w ten sam sposób nie podkreślić rozmaitych znamion, wyprysków, blizn i innych niedostatków cery fotografowanych modeli. Taki sam los może spotkać rozmaite tekstury widoczne na zdjęciu – najczęściej ich sama obecność jest zupełnie pożądana, ale niekoniecznie musimy chcieć je wzmacniać. Dlatego właśnie najbardziej zaawansowane algorytmy wyostrzające starają się precyzyjnie określić, które fragmenty zdjęcia powinny być wyostrzane, a które nie. Tak działa znana z Photoshopa i wielu innych edytorów graficznych Maska wyostrzająca, zwana też niekiedy Maską nieostrości (ang. Unsharp mask), czy typowy dla nowszych edycji Photoshopa i znacznie bardziej zaawansowany filtr Inteligentne wyostrzenie (ang. Smart Sharpen).

W pierwszym z podanych wyżej przykładów parametr Próg (ang. Treshold) służy do określania obszarów, które nie powinny być wyostrzane – im większa jest jego wartość, tym działanie filtra jest subtelniejsze. W przypadku Inteligentnego wyostrzenia opcji jest znacznie więcej, podobnie jak możliwości oferowanych przez samo narzędzie – aby je dobrze poznać najlepiej zapoznać się z dokumentacją programu. Oczywiście obydwa te filtry, podobnie jak inne o podobnym działaniu, można połączyć z maskami warstwy , co przydaje się szczególnie wówczas, gdy zależy nam na wyostrzeniu tylko bardzo konkretnego obszaru zdjęcia, np. ust, oczu i rzęs modelki.

 

Dlaczego do publikowania w Internecie wyostrzamy mniej, a do wydruku bardziej?

Kiedy w drugim odcinku cyklu "Fotografuj z Dellem" opisaliśmy wstępnie zasady wyostrzania przeskalowanych zdjęć, wspominaliśmy, że są one nieco inne dla wyświetlaczy (monitorów, telewizorów, rzutników) niż w przypadku wydruków. W tym drugim przypadku zakres wyostrzania może być też uzależniony od rodzaju podłoża – matowe wymaga silniejszej obróbki, niż błyszczące. Płótna i rozmaite nietypowe podłoża to jeszcze inna historia.
 

Dell UltraSharp UP2716D edycja zdjęć poradnik cykl fotografia cyfrowa Adobe Photoshop Lightroom Adobe Camera RAW ACR techniki wyostrzania obrazu wyostrzanie obrazu Unsharp Mask Inteligentne wyostrzenie kontrast lokalny zdolność rozdzielcza rozdzielczość filtry
Różnice pomiędzy papierami fotograficznymi typu gloss, semi-gloss i matte to nie tylko sposób, w jaki odbijają one światło padające, ale też (a może przede wszystkim) odmienny sposób wchłaniania barwników. Sprawia to, że zdjęcia przygotowywane do wydruku na określonym rodzaju podłoża wymagają indywidualnej obróbki. O ile oczywiście zależy nam na uzyskaniu najlepszej możliwej jakości i perfekcyjnym odwzorowaniu szczegółów. 

 

Dlaczego jednak tak jest? Różnica kryje się naturalnie w specyficznych cechach każdego medium. Monitor czy telewizor wyświetla piksele jako świecące punkty o określonych wymiarach i wyraźnych krawędziach, ale już papier odznacza się określoną chłonnością – barwnik z drukarki wnika w podłoże i rozlewa się za sprawą zjawiska dyfuzji. Wprawdzie producenci podłoży i tuszów robią co mogą, aby zjawisko to ograniczyć – m.in. przez stosowanie specjalnych powłok na papierach – ale nie da się go wyeliminować całkowicie. Jeszcze trudniej jest w przypadku papierów matowych (tych naprawdę matowych, a nie semi-gloss), gdzie powłok się nie stosuje. Dyfuzja barwników pogarsza kontrasty lokalne na odbitkach i ogranicza widoczność drobnych detali. Nadmierne wyostrzanie obrazu ma za zadanie skompensować ten efekt i sprawić, że odbitki będą równie szczegółowe, co zdjęcie źródłowe oglądane na ekranie komputera.

 

 

Autor: Redakcja SwiatObrazu.pl



1 2



Oceny artykułu: 0% 0% ocen: 0

Czytaj także



Komentarze Użytkowników

Niezalogowanych Użytkowników prosimy o zalogowanie się przed dodaniem komentarza.



Nie ma jeszcze żadnych komentarzy

Komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu i w żaden sposób nie odzwierciedlają poglądów prezentowanych przez właścicieli i administratorów SwiatObrazu.pl. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.




Spis treści

Najnowsze fotografie

15350642_1874293686137506_3623886383529598722_n immm intttt  Biedronka azjatycka (b. arlekin)-03 Biedronka azjatycka (b.arlekin)-02 Stołówka Biedronka azjatycka (b.arlekin)-01