Obiektywy typu fisheye, zaprojektowane jeszcze w czasach analogowych, wraz z pojawieniem się matryc formatu APS-C, straciły swój podstawowy atrybut – kąt widzenia sięgający 180 stopni. W odpowiedzi na ten problem producenci sprzętu fotograficznego zaprezentowali obiektywy skonstruowane specjalnie pod kątem pracy z matrycami niepełnoklatkowymi. Pierwszą konstrukcją, dedykowaną do pracy z lustrzankami wyposażonymi w matrycę formatu DX (APS-C), był zaprezentowany w 2003 roku Nikkor 10,5 mm f/2.8G DX ED Fisheye.

Dziś – po upływie niemal siedmiu lat od premiery - Nikkor 10,5 mm f/2.8G DX ED Fisheye wciąż stanowi jedyną taką propozycję firmy Nikon. Zyskał natomiast silną konkurencję zarówno w segmencie obiektywów skierowanych dla profesjonalistów, jak i konstrukcji typowo amatorskich, konkurujących przede wszystkim atrakcyjnym stosunkiem jakość/cena.

Zapraszamy do lektury testu!

Budowa

Obiektyw Nikkor AF 10,5 mm f/2.8G DX ED Fisheye charakteryzuje się bardzo dobrą jakością wykonania. Wszystkie elementy są dobrze wykonane i wzorowo do siebie pasują, tworząc zwartą i solidną konstrukcję.

[comment]Testowany obiektyw należy do serii G, zatem nie został wyposażony w pierścień zmiany wartości przysłony. Również zmianą trybu ostrzenia kierujemy z poziomu aparatu – obiektyw nie posiada przycisku wyboru trybu ustawiania. Ręczne ustawianie ostrości nie nastręcza żadnych problemów – pierścień do tego służący wykonany jest z karbowanej gumy; obraca się bardzo równomiernie, z należytą precyzją.

	Fot. Łukasz Maciejowski

Przód obiektywu niemal w całości zajmowany jest przez dużą, wypukłą soczewkę, obudowaną niewielką tulipanową osłoną, wykonaną z tworzywa sztucznego. Obiektyw nie pozwala na zamontowanie filtrów.

	Fot. Łukasz Maciejowski

Bagnet obiektywu wykonany jest z metalu.

	Fot. Łukasz Maciejowski

Konstrukcja optyczna testowanego obiektywu składa się z dziesięciu soczewek, ułożonych w siedmiu grupach. Dodatkowo producent chwali się zastosowaniem szkła niskodyspersyjnego (ED). Przysłona składa się z siedmiu listków. Kształt otworu przysłony nie jest okrągły.

Podczas ogniskowania nieznacznie wysuwa się przednia soczewka, jednakże obiektyw jako całość nie zwiększa swoich wymiarów.

	elementy wykonane ze szkła niskodyspersyjnego

Autofocus

Nikkor AF 10,5 mm f/2.8G DX ED Fisheye nie posiada wbudowanego silnika AF – za obracanie soczewek odpowiada silnik aparatu. Brak własnego napędu mechanizmu ustawiania ostrości stanowi poważne ograniczenie konstrukcyjne, gdyż osoby posiadające aparaty bez wbudowanego w korpus silnika AF (np. Nikon D60, D3000), będą musiały ostrzyć ręcznie. Należy jednak oddać sprawiedliwość Nikonowi – w dniu premiery Nikkora  AF 10,5 mm f/2.8G DX ED Fisheye wszystkie korpusy tej firmy posiadały wbudowany silnik AF (pierwszy korpus pozbawiony silnika AF pojawił się dopiero w 2006 roku).

	Fot. Łukasz Maciejowski

Pod względem kultury pracy oraz szybkości Nikkor AF 10.5 mm f/2.8G DX ED Fisheye zasługuje na pochwałę. Ostrość jest ustawiana niezwykle szybko i celnie. Kolejnym elementem, wartym zaznaczenia, jest nikonowski system CRC (system korekcji bliskiego ogniskowania), który w założeniach ma zwiększać zakres ogniskowania dla zdjęć wykonywanych z niewielkich [comment]odległości. Trudno powiedzieć ile w tym zasługi systemu CRC, niemniej w tej kategorii Nikkor AF 10.5 mm f/2.8G DX ED Fisheye wypada bardzo dobrze. Jesteśmy w stanie uzyskać ostry obraz obiektów, które niemal dotykają przedniej części obiektywu – co zresztą może okazać się zgubne, gdyż obraz w wizjerze nie do końca oddaje rzeczywistą odległość od obiektu, przez co łatwo o zarysowanie przedniej soczewki.

Fot. Łukasz Maciejowski

Aberracja

Utrzymanie w ryzach aberracji jest w konstrukcjach typu fisheye niezwykle trudnym zadaniem,  jej całkowita eliminacja – w praktyce niemal niewykonalnym. Z tego powodu decydując się na zakup szkła o tak ekstremalnym kącie widzenia, obecność aberracji musimy przyjąć jako zło konieczne.

Nikkor AF 10.5 mm f/2.8G DX ED Fisheye – pomimo zastosowania elementu ED – wypada w tej kategorii po prostu przeciętnie. Aberracja jest silnie widoczna przy najniższych wartościach przysłony i systematycznie ustępuje wraz z przymykaniem obiektywu. Jednak nigdy nie spada do poziomu, w którym jej obecność byłaby ledwo zauważalna – zwłaszcza w narożnikach zdjęć.

f/2.8
f/3.5
f/4
f/5.6
f/8
f/11
f/16
f/22
	Fot. Łukasz Maciejowski

Dystorsja

Dystorsja jest jedną z cech charakterystycznych dla tego typu obiektywów. Można nawet zaryzykować twierdzenie, iż tego właśnie spodziewa się potencjalny nabywca fisheye’a – ekspresji jaką można uzyskać dzięki specyficznie zniekształconemu obrazowi.

Fot. Łukasz Maciejowski

Odblaski

Odblaski powstające podczas fotografowania testowanym obiektywem trudno jednoznacznie podsumować. Jakkolwiek na wielu zdjęciach są mocno zauważalne, to bywa też tak, iż w sytuacjach, kiedy właśnie się ich spodziewamy, uzyskiwany obraz wolny jest od blików, czy flary. Ciężko w tej kwestii określić jakąś ogólną prawidłowość. Na pewno [comment]daje się zauważyć wzrost ilości przekłamań obrazu wraz ze zwiększaniem wartości przysłony – przy f/11 silnie zauważalne staje się zjawisko flary. Do tego dochodzi jeszcze pojedynczy blik pojawiający się zazwyczaj w którymś z narożników. Ogólnie Nikkor AF 10.5 mm f/2.8G DX ED Fisheye pod względem odblasków prezentuje przeciętny poziom. Jednak patrząc szerzej – nie odbiega znacząco od poziomu prezentowanego przez konkurencyjne obiektywy.

f/6.3

f/16

f/22

Fot. Łukasz Maciejowski

Fot. Łukasz Maciejowski

Ostrość

Pod względem ostrości Nikkor AF 10.5 mm f/2.8G DX ED Fisheye prezentuje się bardzo dobrze. Dla najniższych wartości przysłon ostrość jest nieco niższa od spodziewanej, jednak wystarczy lekko przymknąć obiektyw – do wartości f/4.5 czy f/5.6 – aby uzyskiwany obraz stał się bardzo wyraźny i, co cieszy najbardziej, bardzo równomierny. Właśnie brak wielkich różnic w ostrości pomiędzy środkiem kadru a narożnikami jest jednym z większych atutów testowanego obiektywu. Dla najwyższych wartości przysłon – począwszy od f/16 – obserwujemy systematyczny spadek ostrości, zwłaszcza w narożnikach, aczkolwiek w dalszym ciągu jest to poziom akceptowalny.

f/2.8
f/3.5
f/4
f/5.6
f/8
f/11
f/16
f/22
	Fot. Łukasz Maciejowski

Winietowanie

Winietowanie nie stanowi problemu dla Nikkora AF 10.5 mm f/2.8G DX ED Fisheye. Chociaż zauważalne dla f/2.8, to wystarczy skok o około 2EV żeby problem zniknął praktycznie całkowicie.

f/2.8	f/3.5	f/5.6	f/11	f/16
Fot. Łukasz Maciejowski

Podsumowanie

Nikkor AF 10,5 mm f/2.8G DX ED Fisheye to bez wątpienia udana konstrukcja. Cechuje ją przede wszystkim bardzo dobra ostrość, solidne wykonanie oraz szybki i celny AF. Niestety posiada również pewne poważne wady – aberracja chromatyczna, czy ograniczenia – brak silnika AF. Jest to obiektyw obecny na rynku od niemal siedmiu lat,  stąd trudno [comment]nie oczekiwać pojawienia się nowej, poprawionej wersji. Polepszenie  niektórych właściwości optycznych z pewnością zwiększyło by konkurencyjność Nikkora AF 10,5 mm f/2.8G DX ED Fisheye na rynku; z kolei dodanie ultradźwiękowego silnika AF – poszerzyło potencjalne grono odbiorców. Ocena ogólna: dobry.

Ocena końcowa: 4 (w skali: 1-6)

 Zalety:

• równomierna, bardzo dobra ostrość dla środkowego zakresu przysłon
• znikome winietowanie
• bardzo dobre wykonanie
• szybki i celny autofocus
• ostorść już od ok. 3 cm od przedniej soczewki
• bardzo dobra budowa mechaniczna

Wady:

• słaba ostrość dla maksymalnie przymkniętej przysłony (zwłasza w narożnikach)
• wysoki poziom aberracji
• brak możliwości stosowania filtrów
• brak silnika AF
  
   

	Samyang 8 mm f/3.5 Aspherical IF MC Fisheye	Nikkor 10,5 mm f/2.8G DX ED Fisheye	Sigma 10 mm f/2.8 EX DC Fisheye HSM
Elementy/Grupy	10/7	10/7	12/7
Kąt widzenia po przekątnej	180º	180º	180º
Waga	435 g	305 g	475 g
Średnica	74.8 mm	63 mm	83.1 mm
Długość	75 mm	62.5 mm	75.8 mm
Listki przysłony	6	7	7
Elementy ze szkła o niskiej dyspersji	-	tak	-
Silnik ultradzwiękowy autofocusa	-	-	tak (HSM)
Ceny w sklepie cyfrowe.pl*	979 zł	2789 zł	2999 zł
* ceny z dnia 1.09.2010 r.

Galeria

Obiektyw był testowany w połączeniu z korpusem Nikon D90, który – mniej lub bardziej skutecznie – usuwa  aberrację chromatyczną ze zdjęć zapisywanych w formacie *.jpeg. Z tego względu zdjęcia znajdujące się w prezentowanej poniżej galerii zostały wywołane z plików RAW (dla ustawień domyślnych aparatu).