Niski klucz oświetleniowy

Do oświetlenia tego zdjęcia wykorzystano dwa źródła światła - lampę Fomei Digitalis 600 z nasadką projekcyjną Spot jako światło konturowe, oraz lampę Digital plus 600 z paskową płaszczyzną rozpraszającą Stripbox 30x90 cm z dyfuzorem wewnętrznym, jako światło górne. W niskim kluczu oświetleniowym światło projektora staje się teraz ono światłem kluczowym. Natężenie strumienia świetlnego światła górnego ustawiono na poziomie trzy razy niższym, niż poziom światła kluczowego. W tym obrazie bardzo ważną rolę pełni niewielka jasna plama światła, odbitego na części przedramienia - bez tego refleksu świetlnego dolna część obrazu postałaby całkowicie czarna, a tym samym zbędna. Plama świetlna, jaką daje na planie zdjęciowym płaszczyzna rozpraszająca, jest znacznie większa, niż plama światła, rzutowana przez projektor oświetleniowy. Dzięki temu można z cienia wydobyć inne fragmenty postaci fotografowanej.

Konturowe światło płaszczyzny rozpraszającej Stripbox 40x120 cm oświetla tylko nieliczne fragmenty postaci. Ten przykład zdjęciowy ilustruje, jak istotne dla całości obrazu jest ułożenie postaci, oraz zwrot głowy. Wysunięcie prawego ramienia, powoduje, że w obrazie rysuje się linia kompozycyjna, która przebiega od jasnej plamki przy lewym łuku brwiowym, poprzez niewielki, jasny punkcik na czubku nosa, ku jasnej plamie prawego ramienia. Taki przebieg linii sprawia, że niemal widzimy lewe oko, które ukryte jest w głębokim cieniu.

Oświetlenie postaci niewielkimi plamami świetlnymi, których źródłem są projektory oświetleniowe, lub lampy z odbłyśnikami z plastrami miodu o najgęstszych oczkach siatki z kierunków przednio-bocznych często jest mylnie nazywane niskim kluczem oświetleniowym. Jest to ciemna gama walorowa obrazu. Światło kluczowe oświetla postać z kierunku przednio-bocznego, brak światła wypełniającego powoduje, że znaczna cześć postaci tonie w mroku. W klasycznym niskim kluczu oświetleniowym światło pada z kierunków bocznych, lub tylno-bocznych. Przy takim oświetleniu postaci ważny jest kolor ubrania. Ciemne ubranie sprawia, że niemal cała postać spowita jest mrokiem, przy jasnym widoczne stałyby się widoczne inne elementy ubioru, rozpraszające uwagę oglądającego obraz.

Przy oświetleniu sceny małymi plamami świetlnymi istotną rolę odgrywa jej jednorodność. Plamy barwne, których źródłem są projektory oświetleniowe mają niemal jednakową jasność na całej powierzchni, natomiast plamy, formowane przez odbłyśniki z plastrami miodu, mają najwyższą jasność w partiach centralnych, stopniowo malejąca ku jej brzegom. W ten sposób możemy kształtować charakter przyszłego obrazu. Przy oświetleniu tego portretu wykorzystano tę drugą możliwość, dzięki czemu najwyższą jasność w obrazie mają koniuszki palców, natomiast pozostałe części postaci otrzymują coraz mniejszą ilość energii promienistej i stopniowo przechodzą w czerń obrazu. Lekkie rozjaśnienie włosów jest działaniem promieni świetlnych, modulowanych przez paskową płaszczyznę rozpraszającą  Stripbox 30x90 cm, umieszczoną w tylnej półsferze, z czterokrotnie niższym poziomem energii, niż światło kluczowe.

Proponujemy do samodzielnej realizacji inny wariant oświetlenia w niskim kluczu. Jego idea opiera się na wykorzystaniu właściwości optycznych projektora oświetleniowego, który jest umieszczony dokładnie nad głową modelki, a jego oś optyczna jest prostopadła do tła poziomego. Przy zdjęciach postaci na dole obrazu pojawia się jasna plama światła. Ostrość jej krawędzi możemy zmieniać, zmieniając położenie przedniej soczewki projektora. Twarz oświetlamy lampą Fomei Digital 300 z odbłyśnikiem z plastrem miodu 10º, z tak dobranym poziomem oświetlenia, by natężenie strumienia świetlnego było na poziomie dwa razy niższym niż przysłona zdjęciowa. Niewielka sprawność świetlna nasadki projekcyjnej Spot, sprawia, że przy większej odległości od planu zdjęciowego, trudno uzyskać z niej naświetlenie większe, niż liczba przysłony 8. Dla odmiany odbłyśnik o średnicy wewnętrznej 21 cm charakteryzuje się wysoką sprawnością świetlną, co w tym przypadku wymaga minimalnych energii błysku, która dla Digital 300 wynosi zaledwie 5 Ws. Zwiększenie odległości lampy do osoby fotografowanej w tym przypadku nie wchodzi w grę. Przy zwiększaniu odległości lampy z odbłyśnikiem 21 cm z plastrem miodu 21 cm, zwiększa się także wielkość plamy świetlnej, co oznacza zbędne rozjaśnienie elementów obojętnych treściowo i kompozycyjnie.
 

Tekst i zdjęcia: Leonard Karpiłowski.
Zdjęcia wykonano w Studiu Praga by Fomei.
 

www.fomei.pl