Out of Space - Grand Prix FotoFestiwal 2011

Grand Prix w tym roku obejmuje wystawy indywidualne jedenastu artystów z całego świata:

Agata Witkowska – Niewidzialni (Polska)
Projekt Niewidzialni jest pierwszą realizacją Agaty Witkowskiej w przestrzeni miejskiej, w której za pomocą niecodziennych środków zaludnia budynki znajdujące się w środku miasta. Postaci za oknem są tylko cieniami, odbiciami odciśniętymi na szklanej powierzchni. Witkowska, opierając się na rutynowej obserwacji, stworzyła zarys koncepcji projektu. Najbardziej inspirującymi momentami były te, w których sama autorka wpadała w stan marazmu lub, poddając się machinalnym czynnościom wykonywanym bezmyślnie, "wychodziła z ciała", stając się nieobecna. Witkowska wiąże materię żywą – człowieka – z nośnikiem, który, imitując go, umożliwił zobrazowanie stanu pozacielesnej nieobecności.

Niewidzialni to wirtualni mieszkańcy stojący w oknach pustych wnętrz. "Ludzie za szybą" są sportretowani w momentach rytualnych czynności, czy naturalnych odruchów podczas zamyślenia. Ich twarze są nieobecne, obojętne na to, co dzieje się dookoła. Zwróceni ku własnemu wnętrzu, jakby zasłuchani, pogrążeni w kontemplacji jakichś spraw lub niewidocznych zdarzeń, zastygają w nieobecnym geście. Ich wzrok jest zawieszony w próżni, w nieskończoności, ale przez ograniczenia przestrzenne spotyka się ze spojrzeniem sąsiada z naprzeciwka, a może z jego odbiciem pogrążonym we własnych myślach? Czasami może wydawać się, że wirtualni mieszkańcy spoglądają na nas, jednak ich oczy nie widzą, tylko patrzą w pustą przestrzeń. Niczym tytułowi Niewidzialni, ukrywając się za oknami naszych mieszkań, stajemy się anonimowi i, zasłonięci przez taflę szkła, znikamy wśród odbić widzialnego.

Fot. Agata Witkowska

Alfonso Almendros Jaén – Refleksje o rodzinie (Hiszpania/Finlandia)
Interesują mnie ludzie, zwłaszcza Ci, którzy są mi bliscy emocjonalnie. Badam fizyczną i mentalną wrażliwość członków rodziny, starając się lepiej ich poznać. Szukam osobistych, subiektywnych interpretacji rzeczywistości, które powstały w mej głowie, bo wierzę, że kiedy nasza pamięć przefiltruje doświadczenie innej osoby, zaczyna ono należeć także do nas.

Nie pamiętam zbyt wiele z dzieciństwa. Kluczowym wydarzeniem w moim życiu była śmierć ojca, gdy miałem dwa lata. Zawsze chciałem zrozumieć pewne zdarzenia z przeszłości, w których nie brałem udziału. Na rodzinnych zdjęciach widziałem miejsca i ludzi, których nie znałem. Te fotografie to symbol moich wspomnień – są jednocześnie nieznane i znajome.

W serii Refleksje o rodzinie robię zdjęcia samemu sobie w miejscach przypominających te, które widziałem na fotografiach rodzinnych. W ten sposób staram się potwierdzić moją egzystencję i tożsamość. Każda z fotografii określa ponadto jakąś koncepcję należącą do naszej ideologii – korzenie, męskość jako symbol władzy, gloryfikację macierzyństwa, obsesję na punkcie śmierci, czy święty charakter pewnych przedmiotów.

Samotność to paradoks, kiedy próbujemy ją dzielić z drugą osobą. Słowa rozpadają się, stają się niepełne, kruche… jakby pogrążone w mroku, prawie niewidoczne. Oto nici, które łączą mnie z krewnymi i popychają do szukania czegoś, co mogłoby wytłumaczyć, dlaczego w swej intymności jesteśmy do siebie tak podobni.

Fot. Alfonso Almendros Jaén