Poradnik: Fotografia człowieka - portret

Czym jest portret?
Portret to nie tylko proste przedstawienie osoby. Dobre zdjęcie jest też pewnym odzwierciedleniem relacji między osobą fotografującą, a fotografowaną. Oczywiście istnieje wiele rodzajów portretów. Na jednych relacja ta jest bardziej autentyczna, na innych, jak w przypadku fotografii mody, sztuczna i wyreżyserowana.

Jak zrobić dobry portret?
Głównym narzędziem pracy fotografa jest jego wrażliwość, a więc umiejętność dostrzegania rzeczy, których nie zauważyłby zwykły przechodzień. W fotografii kluczowe znaczenie ma tak zwany „decydujący moment” wyrażający kwintesencję danej chwili. Dlatego tak ważna jest intuicja, refleks, a przede wszystkim umiejętność szybkiego kadrowania.
 
Ustawienia parametrów
Ustawiając czas naświetlania zdjęcia należy trzymać się zasady odwrotnej proporcjonalności: im więcej światła, tym krótszy powinien być czas naświetlania. W warunkach studyjnych nie powinien on być jednak krótszy niż jedna sto-sześćdziesiąta sekundy.

Innym parametrem, na który należy zwrócić uwagę jest ISO – wrażliwość aparatu na światło. Dużą czułość stosuje się zwykle gdy jest ciemno. Zbyt wysoka powoduje jednak szumy. W warunkach studyjnych w zupełności wystarczająca jest czułość na poziomie 100. Robiąc portret, pamiętajmy o podstawowej zasadzie fotografowania: lepsze jest zdjęcie niedoświetlone od prześwietlonego.

Kolejny ważny parametr to głębia ostrości: odpowiada ona za to, co znajdzie się w zasięgu ostrzenia obiektywu. Większa głębia ostrości powoduje, że tło będące za modelem jest ostre tak samo jak on, mniejsza - utratę ostrości tła.

Porady praktyczne
Dobry portret powinien przekazywać emocje, dlatego tak ważne jest odpowiednie wyeksponowanie twarzy, a przede wszystkim oczu modela. Robiąc portrety należy zwrócić uwagę na rozkład cieni na twarzy. Dobrze jest postarać się cień „wygubić”. W warunkach studyjnych można to zrobić poprzez manipulowanie odległościami od źródła światła lub podświetleniem tła. Im bliżej znajduje się źródło światła, tym bardziej widoczne są kontrasty.

Portrety przedstawiające całą sylwetkę powinny być wykonywane w pionie. Taki kadr jest bardziej naturalny, odpowiada postawie człowieka.

Robiąc zdjęcie, z jednej strony powinniśmy zadbać o to, aby żaden przedmiot nie odwracał naszej uwagi od modela. Z drugiej zaś powinniśmy unikać także pozostawiania zbyt dużej, pustej przestrzeni, która nie wnosi żadnych informacji. Manipulowanie przedmiotami jest dozwolone i świadczy o naszym poczuciu estetyki.

Portret czarno-biały czy w kolorze?
Decyzję o tym, w jakiej tonacji powinno być wykonane zdjęcie podejmujemy zawsze w oparciu o kolory. Powinniśmy zastanowić się, czy są one warte zatrzymania? Zdjęcie wykonane w kolorach zwraca bardziej uwagę odbiorcy na szczegóły. Barwy czarno-białe natomiast silnej akcentują przedstawione na fotografii emocje i relacje.

autor: Maciej Szal, wykładowca Warszawskiej Szkoły Fotografii

Poradnik powstał w ramach cyklu warsztatów Szkoła Expresji
Więcej informacji na stronie: www.wsfoto.art.pl/szkolaexpresji