Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Kilka spraw technicznych

Cyfrowe aparaty kompaktowe umożliwiają szerokim rzeszom amatorów uzyskiwanie doskonałych rezultatów bez konieczności znajomości technik fotograficznych. Jednak mimo to, nasze zdjęcia z ubiegłorocznych wakacji zrobione supernowoczesnym cudem techniki nie są zachwycające. Dlaczego? Odpowiedź jest prosta – bo nawet najbardziej zaawansowany technologicznie kompakt (jak zresztą żaden inny aparat) nie zrobi zdjęcia samodzielnie. Trzeba mu w tym pomóc, a pomoc ta nie zawsze ograniczać się musi do wyboru kadru i naciśnięciu spustu. Nierzadko, by uzyskać upragnione zdjęcie, trzeba także pomóc automatyce aparatu. Często na jakość zdjęć pozytywnie wpłynie także świadome zrezygnowanie z automatyki. W pierwszym odcinku trzyczęściowego cyklu "Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem" omówimy kilka podstawowych zagadnień technicznych, bezpośrednio przekładających się na końcową jakość zdjęć.

Wielu fotografujących kompaktami wykorzystuje tryby w pełni automatyczne, lub też tryby wyboru scen. W większości przypadków dają one zadowalające rezultaty, jednak można pójść o krok dalej (oczywiście jeśli posiadany aparat na to pozwala) i przełączyć urządzenie w jeden z trybów automatyki programowanych. Najczęściej mają one oznaczenia P, Av, Tv, S lub A. Nie wszystkie kompakty posiadają tryby Av/A (priorytet przysłony) lub Tv/S (priorytet migawki), ale znaczna część daje do dyspozycji tryb P, czyli automatyki programowanej. Korzystanie z niego daje nam możliwość wpływu na takie parametry jak np. czułość ISO czy balans bieli. W niektórych modelach również korekta ekspozycji (czyli potocznie mówiąc regulacja jasności zdjęcia) dostępna staje się w jednym z tych trybów.

ISO - jednym z najbardziej wpływających na końcową jakość obrazu parametrów jest czułość. Większość obecnie produkowanych modeli aparatów kompaktowych jest zaopatrzona w funkcje AUTO ISO, samoczynnie ustawiającą wartość ISO w zależności od warunków. W skrócie działa to tak, że elektronika ustala zawsze jak najniższą wartość konieczną do otrzymania nieporuszonego zdjęcia. Osobiście zalecam jednak rezygnację z tego udogodnienia i ustawiania zawsze najniższej dostępnej czułości. W zamian proponuje zaopatrzenie się w statyw.

Do niewielkich kompaktów nie jest potrzebny ciężki, profesjonalny trójnóg, wystarczy lekki - ale solidny. AUTO ISO działa pod priorytetem fotografowania z ręki i nie bierze pod uwagę możliwości fotografowania ze statywu, jednak rezygnując z wyższych czułości i rozstawiając statyw osiągamy często dużo lepsze rezultaty.

Stabilizacja obrazu - miejmy ją włączoną zawsze, gdy fotografujemy "z ręki" (przy fotografowaniu ze statywu należy ją wyłączyć). Unikniemy w ten sposób możliwości zrobienia poruszonego zdjęcia, co może zdarzyć się nawet w przypadku tzw. bezpiecznych czasów dla danej ogniskowej. Na znaczną poprawę ostrości zdjęć wpływa sposób chwytu aparatu (zob.  art. Fotograficzna Kamasutra - o tym jak pozycja fotografa wpływa na zdjęcia), jednak kiedy za nami długotrwałe zwiedzanie, pewność chwytu może radykalne się zmniejszyć. Pamiętajmy jednak, że stabilizacja nie zamrozi w magiczny sposób aparatu w przestrzeni – gdy robi się ciemno należy użyć statywu (ew. w niektórych sytuacjach lampy błyskowej).