Zestaw Fomei Basic 200 - część II

Oto druga część artykułu o zestawie Fomei Basic 200.
Pierwszą można przeczytać TUTAJ.
 

Kwadratową płaszczyznę rozpraszającą o wymiarach dyfuzora zewnętrznego 60x60 cm należy uznać za optymalną dla lampy Fomei Basic 200. Niewielka energia błysku i delikatna konstrukcja obudowy sprawia, że stosowanie większych płaszczyzn rozpraszających, występujących w systemie oświetlenia studyjnego Fomei, jest nieuzasadnione.

Bryła fotometryczna formowana przez tę płaszczyznę ma jedną oś symetrii, co powoduje, że rozkład energii promienistej jest jednakowy w płaszczyźnie pionowej i poziomej. Kąt rozwarcia wiązki świetlnej dla tego elementu modelującego wiązkę świetlną bez dyfuzorów wynosi 50? i jest mniejszy niż kąt rozsyłu odbłyśnika standardowego występującego w zestawie. Oznacza to, że w praktyce fotograficznej te dwa elementy formujące wiązkę świetlną można stosować wymiennie, osiągajac zbliżone efekty fotograficzne. Większa powierzchnia świecąca płaszczyzny rozpraszającej niż odbłyśnika powoduje, że przy maksymalnej energii błysku w odległości 1 m od źródła światła notujemy naświetlenie 3808 lx?s, czyli prawie dwa razy mniejsze niż dla odbłyśnika standardowego. Plama świetlna z płaszczyzny rozpraszającej 60x60 cm bez powierzchni rozpraszających ma mniejszą średnicę i mniejszą jasność niż plama świetlna formowana przez odbłyśnik standardowy. Jednak w przypadku płaszczyzny rozpraszającej spadek jasności od centrum ku brzegom plamy jest wolniejszy niż dla odbłyśnika, co oznacza, że cienie rzutowane w przypadku stosowania tego elementu będą łagodniejsze i będą miały delikatniejsze granice między światłem a cieniem.

a	b

Płaszczyzna rozpraszająca 60x60 cm.
a. Widok części centralnej z ?-kształtnym palnikiem, halogenową lampą modelującą i pierścieniem mocowania.
b. Widok ogólny, na górnej i dolnej powierzchni pokrycia widoczne kieszenie wentylacyjne.


Dwa dyfuzory, wewnętrzny i zewnętrzny, powoduję zwiększenie rozproszenia wiązki świetlnej i zmniejszenie sprawności świetlnej tego elementu modelującego wiązkę świetlną. W tym przypadku naświetlenie w odległości 1 m od źródła światła wynosi 884 lx?s (co odpowiada liczbie przysłony 16,3). Zwiększonemu rozproszeniu światła odpowiada zwiększenie kąta rozwarcia wiązki świetlnej, który na poziomie E0,5 wynosi 70?. Wielkość plamy świetlnej w porównaniu z odbłyśnikiem standardowym jest porównywalna, jednak w przypadku stosowania płaszczyzny rozpraszającej spadek jasności od centrum ku brzegom plamy jest znacznie łagodniejszy niż w przypadku odbłyśnika standardowego, jednak większy niż w przypadku stosowania parasolki transparentnej.
Porównanie brył fotometrycznych, kształtowanych przez odbłyśnik, parasolkę i płaszczyznę rozpraszającą 60x60 cm, pozwala wyciągnąć wnioski, przydatne w praktyce zdjęciowej. Przy wykonywaniu zdjęć w światłocieniowym stylu oświetleniowym, jako światło kluczowe możemy wykorzystać lampę Fomei Basic 200 z odbłyśnikiem standardowym lub płaszczyznę rozpraszającą bez dyfuzorów, a jako światło wypełniające można stosować lampę z płaszczyznę rozpraszającą (ale z dwoma dyfuzorami), lub lampę z parasolką w pierwszym przypadku, w drugim przypadku, jako światło wypełniające możemy stosować tylko lampę z parasolką. Przy bardziej zdecydowanych rozwiązaniach w tym stylu światłocieniowym drugą lampę możemy wykorzystać jako światło konturowe: w tym przypadku mogą być wykorzystane wszystkie możliwości zestawu: drugi odbłyśnik standardowy, płaszczyzna rozpraszająca z dyfuzorami lub bez, oraz parasolka wykorzystywana jako powierzchnia rozpraszająca lub odbijająca. Wszystko zależy od smaku i wrażliwości fotografa.

a	b

Zdjęcie ?a? wykonano wykorzystując jako światło kluczowe lampę Fomei Basic 200 z odbłyśnikiem standardowym, ustawionej w pozycji 320?/30? i jako światło wypełniające lampę Basic 200 z parasolką półprzezroczystą w pozycji 20?/10?. Zdjęcie ?b? wykonano w tym samym położeniu światła kluczowego, rezygnując ze światła wypełniającego na rzecz światła konturowego. Nowa pozycji lampy z parasolką, wykorzystaną teraz jako powierzchnia odbijająca to 150?/50?. Rezygnacja ze światła wypełniającego jest natychmiast zauważalna w obrazie. Po stronie odświetlnej pojawiły się głębsze cienie, Światło konturowe rozjaśniło włosy po prawej strony dziewczyny, nieznacznemu rozjaśnieniu uległo także tło. Oba warianty oświetleniowe uznajemy jako dobre rozwiązanie, wybór rozmieszczenia świateł zależy od przeznaczenia zdjęcia. Zdjęcia wykonano przy przysłonie 16 i wskaźniku światłoczułości ISO 50?/18?.
 

W światłocieniowym stylu oświetleniowym jako światło kluczowe możemy stosować lampę Fomei Basic 200 z odbłyśnikiem, a jako światło wypełniające ? drugą lampę z odbłyśnikiem i parasolką półprzezroczystą.


Do oświetlenia tego portretu wykorzystano dwie lampy Fomei Basic 200. Jako światło kluczowe wykorzystano lampę z odbłyśnikiem w pozycji 320?/30?, drugą jako światło konturowe w pozycji 150?/50?. Przy braku światła wypełniającego ważny jest zwrot głowy fotografowanej osoby: przy zwrocie twarzy w kierunku źródła światła niemal nie występują cienie po stronie odświetlanej.

W tonalnym stylu oświetleniowym mamy mniejsze możliwości manewru: lampę z płaszczyzną rozpraszającą stosować będziemy jako światło kluczowe, jako światła wypełniającego możemy użyć tylko lampy z parasolką, w tym przypadku korzystniejsze będzie stosowanie parasolki jako powierzchni odbijającej światło.

Przykład ustawienia świateł w tonalnym stylu oświetleniowym. Lampa Fomei Basic 200 z płaszczyzną rozpraszającą 60x60 cm jako światło kluczowe, druga lampa z parasolką półprzezroczystą wykorzystana jako światło konturowe.

a	b

Zdjęcie ?a? wykonano wykorzystując jedno źródło światła. Była nim lampa Fomei Basic 200 z odbłyśnikiem i parasolką półprzezroczystą, wykorzystaną jako powierzchnia dyfuzyjna i ustawioną w pozycji 330?/20?. Cienie po stronie odświetlnej nie są głębokie i mają miękkie granice. Zdjęcie ?b? wykonano stosując jako światło kluczowe lampę Basic 200 z płaszczyzną rozpraszającą 60x60 cm i jako światło konturowe drugą lampę z odbłyśnikiem i parasolką, pracującą jako powierzchnia odbijająca. Softbox 60x60 cm daje światło bardziej kierunkowe niż parasolka półprzezroczysta, cienie są nieco głębsze niż przypadku stosowania parasolki. Subiektywne wrażenie kontrastu obrazu zmniejsza stosowanie światła konturowego: jaśniejsze włosy dziewczyny z lewej strony obrazu sprawiają, że odbiór zdjęcia ?b? jest przyjemniejszy.

Powtarzalność energii błysku jest jednym z najważniejszych wymagań stawianym studyjnym lampom błyskowych. Ten parametr jest mocnym atutem lamp Basic. Tylko przy minimalnej energii błysku (1/16 pełnej energii, co w przeliczeniu na jednostki energii odpowiada liczbie 12,5 Ws), zanotowano niewielkie odchyłki, nie przekraczające 0,3 liczby przysłony.

­Temperatura barwowa tego odbłyśnika, dla maksymalnej energii błysku, jest bliska 5500 K, przy zmniejszaniu energii błysku następuje obniżenie temperatury barwowej. Jest to zjawisko normalne, jeśli zmiana ta jest mniejsza lub równa 300 K, co w przypadku lampy Fomei Basic 200 obejmuje przedział zmian energii błysku od 1/8 do 1/1. Przy najniższym poziomie energii 12,5 Ws (1/16 maksymalnej energii błysku), zanotowano znacznie niższe wskazania. Przyczynę tego zjawiska wyjaśniono w poprzednim artykule.

Dysponując dwoma źródłami światła najczęściej jedno z nich wykorzystujemy jako kluczowe, drugie zaś, jako wypełniające. Od rodzaju wybranych elementów formujących i modelujących wiązkę świetlną i od wzajemnej proporcji między poziomami ich energii błysku zależy kontrast oświetlenia. W tym przypadku poziom światła kluczowego był dwa razy wyższy niż poziom światła wypełniającego. Zdjęcie wykonano przy przysłonie 11 i światłoczułości ISO 50?/18?.

Temperatura barwowa elementów modelujących wiązkę świetlną zależy od rodzaju tkaniny, z jakiej wykonane są płaszczyzny dyfuzyjne. W przypadku stosowania płaszczyzny rozpraszającej 60x60 cm występuje dyfuzor wewnętrzny i zewnętrzny, które podwyższają temperaturę barwową o około 300 K. Podobnie jest w przypadku stosowania parasolki półprzezroczystej. Temperatura barwowa zmienia się ze zmianą poziomu energii błysku; w praktyce zdjęciowej istotne jest to jak mają się do siebie elementy formujące i modelujące wiązkę świetlną.  Dla odbłyśnika i płaszczyzny rozpraszającej bez dyfuzorów zmiany temperatury barwowej przy tych samych poziomach energii błysku są bardzo bliskie sobie. Podobnie jest w przypadku stosowania płaszczyzny rozpraszającej i parasolki transparentnej, jednak w tym przypadku notujemy wyższą temperaturę barwową.

Praktyczne sprawdzenie przydatności zestawu Fomei Basic 200. Jako oświetlenie kluczowe została wykorzystana lampa z odbłyśnikiem i parasolką półprzezroczystą, jako oświetlenie rozjaśniające wykorzystana została druga lampa zestawu z odbłyśnikiem, wykorzystując światło odbite od białej powierzchni sufitu i ściany. Zdjęcie wykonano przy przysłonie 11 dla wskaźnika światłoczułości ISO 100?/21?.

Z tego faktu wynikają określone wnioski, które mogą zostać wykorzystane w praktyce zdjęciowej. Przy wykorzystaniu odbłyśnika i płaszczyzny rozpraszającej nie będziemy mieli trudności w otrzymaniu prawidłowej barwy obrazu, podobne zjawisko występuje przy wykorzystaniu płaszczyzny rozpraszającej z dwoma dyfuzorami i parasolki półprzezroczystej, jednak z pewnym przesunięciem odcienia obrazu w kierunku błękitu, przy wykorzystaniu zapisu cyfrowego jest to czynność banalna, wymagająca jednak innego ustawienia równowagi barwnej WB. W przypadku wykonywania zdjęć ludzi w wykorzystaniem elementów formujących i modelujących wiązkę świetlną równowagę barwną WB aparatu cyfrowego ustawiamy według wyższej temperatury barwowej, nieznaczne ocieplenie barwy obrazu od strony źródła światła o niższej temperaturze barwowej daje bardziej akceptowalny wynik. W przypadku zdjęć przedmiotów postępujemy odwrotnie.

 www.fomei.pl

Tekst i zdjęcia. Leonard Karpiłowski