Dlaczego warto poddawać ocenie swoje fotografie ?

Akademickość oceny fotografii nie zawsze służy rozwojowi wrażliwości artystycznej autora, którego prace takiej ocenie się poddaje. O ile w fazie nauki tworzenia obrazu, a więc w dość wczesnym stadium nabywania wiedzy o tej dziedzinie sztuki, lub rzemiosła, potrzebne są pewne wskazówki, niczym czeladnikowi stolarskiemu, któremu trzeba wpierw pokazać jak dłuta ostrzyć, zanim sam za nie chwyci bez obawy pokaleczenia rąk, o tyle rzemieślnikowi doświadczonemu, lub artyście nie godzi się nauk prawić, bowiem to on właśnie przyczynia się do zmian w ogólnie przyjętych kanonach, lub zmienia je w sposób zamierzony i sobie tylko znany. Odbiorcy zaś pozostaje domniemywać jedynie, co on miał na myśli tworząc swoje dzieła - a trzeba przyznać , że wielu wyśmienitych artystów kompletnie nic nie miało na myśli, albo byli w upojeniu alkoholowym, lub narkotycznym obłędzie, co w niczym nie przeszkadzało, by stworzyć dzieła genialne, choć ich interpretacja przez krytyków dalece odmienna była od zamiaru artysty.

Dlatego też dość krytycznie podchodzę do wszelkiego rodzaju ocen, lub opisów obrazu, bo ten z definicji do oglądania , nie zaś do opisywania służy. Podobnie jak z muzyką bywa - może wywoływać różne emocje , niezależnie od tego, czy geniusz ja skomponował w formie symfonii , czy też anonimowy Powstaniec Warszawski prostą w formie piosenkę żołnierską napisał.

Fotografia w dzisiejszych czasach jest po prostu nieopisywalna i w zasadzie nie można jej przypisać definicji, ani przyoblekać w ciasne formy. Tylu jest krytyków ilu oglądających, ale zasadą jest jedno - co nie jest przypadkowe, jest zamierzone ( tu myślę choćby o kompozycji) ergo ocena nie dotyczy więc obrazu a zamiaru autora (o ile taki zamiar był, a w powyższych zdjęciach widać go wyraźnie) Nie oznacza to, że każdy zamiar będzie zrozumiały, albo zgodny z trendami, stylami, definicjami, lub tzw poprawnością formy. Może być tak, że praca nie znajdzie zrozumienia u innych, choć nie oznacza to, że obiektywnie jest zła. Ujmę to tak - obrazowo - na 100 ludzi 99 wbija gwoździe młotkiem, a jeden pomyślał i wynalazł zszywacz :)

Przejrzałem fotografie Pana Zdzisława Słomskiego. Jedne mi się podobają inne nie, ale szacunek do autora nie pozwoliłby mi na poddawanie ich ocenie, ani tym bardziej weryfikacji z definicjami poprawności formalnej, czy też warsztatowej. Skoro te fotografie powstały, to znaczy, że zatrzymały pewne chwile , być może istotne dla autora. Nie można ich poddawać weryfikacji, podobnie jak nie należy tego czynić z pracami innych autorów...chyba, że ktoś potrzebuje autorytetów, by klonować potem ich styl, kompozycję i tematy. Ale to już jest droga do unifikacji sztuki fotografii, nie zaś droga do jej rozwoju...

Jeśli mowa o warsztatach....warsztat to nauka chyba bardziej o sprawach technicznych - zdecydowanie bardziej potrzeba autorom wiedzy o tym jak używać pewnych narzędzi w tym co robią, bo to pomaga tworzyć doskonalsze formy. Warsztat to nauka o świetle, o tym jak je wykorzystać, to też nauka o możliwościach sprzętu, który się posiada, a także o możliwościach modelowania obrazu w postprocessingu - bardzo mało tu tej wiedzy, a szkoda...

2009.11.01 21:04, jackijj # 

Ależ oczywiście... jeśli ktoś oczekuje opinii, lub oceny, to jak najbardziej uzasadnione jest by ja otrzymał. Natomiast jest zasadnicza różnica między taka oceną, mniej lub bardziej merytoryczną, a inspiracją, która pozwala rozpocząć, lub kontynuować artystyczny rozwój. O ile inspiracja opiera się na samodzielnym "wyławianiu" treści, lub trendów, które przyczyniają się do np do ujednolicenia stylu, by stał się bardziej zrozumiały dla odbiorców przyzwyczajonych do określonych wzorców, lub też pozwala tworzyć "kolaże" stylów, które stają się czymś nowym i niepowtarzalnym, o tyle ocena, lub opinia to często narzucanie drugiej stronie "jedynej i słusznej linii" i ma charakter najczęściej pejoratywny. Obraz można oczywiście rozkładać na czynniki pierwsze, jednak zasadą kompozycji obrazu fotograficznego jest jej złożoność. Często na różnych stronach poświęconych fotografii spotykam się z wielkimi uproszczeniami w ocenianiu kompozycji i niestety robią to osoby "pozornie" w tym temacie doświadczone, a nawet niektóre "autorytety" , szczycące się przynależnością do różnych towarzystw fotograficznych, lub mające w swoim dorobku szereg nagród za fotografie. Dostrzegam więc tym pewną manipulację celebrytów fotografii, a w szerszym zakresie pewien trend, który unifikuje tę sztukę i sprowadza do stwierdzenia, że "wszystko już było" i nie warto tego zmieniać. Na potwierdzenie tej tezy przytaczam przykłady takich dominujących portali typu "Obiektywni", "DFV", "Digart" i jeszcze kilku innych. Przytłaczająca większość fotografii, które znajdują uznanie na tych portalach jest albo doskonała technicznie, albo też manierycznie zniekształcona. Znawca tematu bezbłędnie wskaże te "trendy" , które powstały dzięki systemom ocen... Jeśli nawet ktoś ma talent i własna wizję, szybko zginie w internetowej papce, jeśli nie dostosuje się do zasad wyznaczonych przez tzw moderatorów, lub grupy dominujących użytkowników...



Rozwinę temat, o którym jedynie wspomniałem, że fotografia jest nieopisywalna. Przyczyna tego jest bardzo prosta. Fotografie powstają z wielu powodów, ale zasadniczo albo kreują obraz, albo próbują udokumentować rzeczywistość, co najczęściej jest również kreacją, bowiem fotografia to jedynie dwuwymiarowy wycinek rzeczywistości, którym nie sposób oddać zapachu, ciepła a nawet rzeczywistych barw. Stąd wg mnie w czystej postaci fotografia dokumentalna nie istnieje. Ale skoro już mówimy o takiej fotografii dla przykładu, to zasadą jest, by w dokumentalistyce nie zmieniać niczego. Zdjęcie zrobione jest zdjęciem skończonym, nie można poddawać go żadnym manipulacjom. I teraz przechodzę do sedna. Zdjęcie roku World Press Photo 2007 jest doskonałym przykładem, choć zapewne można znaleźć podobne implikacje w innych okresach rozwoju fotografii. Ale wrócę do zdjęcia - z punktu widzenia rzemiosła fotograficznego, to zdjęcie jest nieporozumieniem. Niedoświetlone , poruszone, nieostre, jakaś taka niezrównoważona kompozycja elementów kadru - a jednak ono jest do bólu prawdziwe i zbliża się do granicy prawdziwego dokumentu. Załóżmy, że na zdjęciu tym zamiast żołnierza będzie widniał np pijany facet trzymający się za głowę, po wyjściu z knajpy, a zdjęcie zostanie zrobione przez przypadkowego fotografa amatora i wystawione do oceny na jakimś portalu fotograficznym.... To właśnie jest dowód na to, że tak na prawdę liczy się zamiar i cel, a fotografia to wynik, którego ocena z zasady musi być chybiona. Fotografia jest procesem, mniej lub bardziej złożonym, a w procesie nie można poddawać ocenie tylko jednego elementu, jakim jest wynik. Błędne założenia prowadzą bowiem do błędnych wniosków. Zresztą dotyczy to nie tylko fotografii, bowiem inne dziedziny sztuki nie są pozbawione tego nonsensu, jakim jest tzw krytyka dzieła. Podobnie jest z malarstwem, muzyką , poezją, czy literaturą. Musi być odpowiednie nazwisko i kontekst, by dzieło stało się popularne, a w czasach współczesnych dochodzi do tego jeszcze promocja. Obawiam się, że obecnie to właśnie promocja stanowi o tym, czy ktoś zostaje "uznanym" artystą i po części przypadek. Nieskażona tymi naleciałościami sztuka przechodzi na dalszy plan.

Nie wiem, czy udało mi się przekonać do swoich racji, ale mam nadzieję, że uzasadnienie jest logiczne.

pozdrawiam

Jacek Jabczyński

(nie chciałem pisać anonimowo, nie wiedziałem, że mój nick nie wskoczył na stronę) 2009.11.03 19:11, jackijj # 

oceniajacy powyzsze zdjecia pan kierowal sie przede wszystkim - takie odnosze wrazenie - wlasnymi sympatiami dotyczacymi fotografii. lubi przedmiot, lubi czyste graficzne kadry, nie przepada za fotografowaniem ludzi. zas ocena ostatniej foty doprowadzila mnie do szewskiej pasji, jak mozna byc tak zaslepionym matolem, zeby nie widziec ruchu w ruchu materialu, zeby czepiac sie proporcjonalnej sylwetki czy zimnej kolorystyki? sorry, ale pan zdzich moze i jest fotografem, moze i prowadzi jakies warsztaty, moze przeczytal w zyciu kilka ksiazek o tym czego unikac w fotografii albo o tym jak kadrowac, zeby nic nie bylo w centrum kadru, ale pan zdzich absolutnie nie nadaje sie na oceniacza cudzych prac. dlaczego? bo sie obawiam, ze o robieniu zdjec mimo wszystko wie niewiele. pozdrawiam. do autora fot: trzeba bylo te dwie i pol stowy wydac na album, lepszy pozytek. 2009.11.20 15:43, marysia # 

Komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu i w żaden sposób nie odzwierciedlają poglądów prezentowanych przez właścicieli i administratorów SwiatObrazu.pl. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.