Edouard Manet z aparatem – arcydzieła sztuki w obiektywie

Czytaj także pozostałe artykuły z cyklu "Arcydzieła sztuki w obiektywie".
 

Edouard Manet – francuski malarz, jeden z najwybitniejszych w XIX wieku, uważany jest za jednego z prekursorów impresjonizmu. W swoich pracach lubił przełamywać tabu. Jego Śniadanie na trawie wywołało skandal wśród mieszczańskiej publiczności. Przenosząc we współczesne realia mitologiczny motyw nagiej nimfy, Manet szokował odbiorców kontrastem ubrania i nagości. Także słynna Olimpia, gdy po raz pierwszy została wystawiona w Salonie, wywołała burzę krytyki. Przyczyną oburzenia publiczności, przyzwyczajonej do wizerunków wyidealizowanych ciał kobiecych, było nie tyle ukazanie nagości (w owym czasie akademickie akty były powszechne), co uderzająca realność ciała kobiety – prostytutki. Podobno obraz musiał zostać przeniesiony wyżej, pod sufit, gdyż był przedmiotem ataków parasolkami!

Olimpia, Edouard Manet

Katarzyna Kozyra – z wykształcenia germanistka i rzeźbiarka, po studiach porzuciła rzeźbę na rzecz fotografii, wideo, instalacji i performance. Rozgłos w mediach przyniosła jej praca dyplomowa Piramida zwierząt (1993) – obiekt składający się z ustawionych na sobie martwych, wypchanych zwierząt – konia, psa, kota oraz koguta, inspirowany motywem z baśni braci Grimm Czterej muzykanci z Bremy. W 1997 roku została wyróżniona Paszportem Polityki jako najbardziej obiecująca artystka polska. Dwa lata później otrzymała honorowe wyróżnienie na 47. Biennale w Wenecji za Łaźnię męską.

W swoich pracach często szokuje, narusza tabu. Ukazuje ludzi chorych, starych, a więc takich, których wizerunek stoi w opozycji do kultu młodego, idealnego ciała, lansowanego przez media, dzisiejszy film i reklamę. We współczesnej kulturze tacy ludzie są skazani na nieobecność, na próżno szukać ich przedstawień w dzisiejszej sferze wizualnej. Jednak Kozyra nie waha się poruszać tematu choroby, bólu, cierpienia i śmierci. W jednej z fotografii składających się na pracę Olimpia, odtwarza kompozycję przywołanego dzieła Maneta, jednak modelką jest tym razem sama artystka, obnażająca swoje wyniszczone chorobą nowotworową ciało. Leży, po chemioterapii, na szpitalnym łóżku, w pozie jaką przyjmuje kobieta na obrazie. Tym samym łamie tabu, a jednocześnie buntuje się przeciw estetyce uprzedmiotawiającej ciało pięknej kobiety.

Fot. Katarzyna Kozyra

Czytaj także pozostałe artykuły z cyklu "Arcydzieła sztuki w obiektywie".