Niebanalne zdjęcie z wakacji. Część II – kadr i kompozycja

Czy kompozycja w fotografii opiera się zatem tylko na geometrii? Oczywiście, że nie, chociaż są to elementy najprostsze do wskazania na zdjęciu i najłatwiejsze do wyłapania wokół nas. Bardziej zaawansowane techniki kompozycji związane są z równowagą, harmonią, rytmem, kontrastem. Przy czym przez kontrast nie należy rozumieć jedynie gry światła i cieni czy kontrastu między kolorami. Kontrast może zachodzić między kształtami – punkt/linia, duże/małe, proste/zakrzywione czy odczuciami statyczne/dynamiczne, lekkie/ciężkie, …. Zagadnieniem chyba jeszcze trudniejszym do omówienia od kontrastu jest równowaga. Jedną z zasad percepcji wzrokowej jest poszukiwanie równowagi przez oko. Najprościej jest mówić o równowadze na zdjęciu odwołując się do pojęć fizycznych jak waga, objętość, dźwignia, punkt podparcia. Przykładem idealnej równowagi jest symetria. Zastanawialiście się nieraz, czemu centralnie kadrowane, symetryczne zdjęcia na przykład postaci czy plaży są nudne i sztampowe?

Bo symetryczne zdjęcie jest idealnie zrównoważone, harmonijne i statyczne. Robiąc takie zdjęcia zaspokajamy dążenie do równowagi, oglądając je jesteśmy natomiast znudzeni monotonią powtarzalnych kadrów. Czy to znaczy, że zdjęcia przedstawiające symetrię lub kadrowane "połówkowo" są zawsze złe? Oczywiście, że nie. Oba środki wyrazu mogą być atrakcyjne, jeśli używa się ich sporadycznie i w uzasadnionym celu. Ciekawym zjawiskiem jest powtarzalność elementów. Oczywiście samo pojawienie się takich elementów nie gwarantuje ciekawej kompozycji, jednak umiejętne złapanie ich rytmu może nudny widoczek zmienić w ciekawy kadr, w którym sam motyw zdjęcia będzie mniej istotny od uchwyconego zjawiska.