Spacer w mikrokosmos - poradnik makrofotografii

Pierścienie pośrednie występują w dwu podstawowych rodzajach - jako manualne i automatyczne. Te ostatnie umożliwiają wykorzystanie obiektywów automatycznych - styki w pierścieniach pozwalają na sterowanie przesłoną obiektywu, możliwe (przynajmniej teoretycznie) jest też korzystanie z autofocusa. Są one jednak dosyć kosztowne, dlatego większość miłośników makrofotografii korzysta z pierścieni manualnych. Ogólna zasada działania pierścieni pośrednich polega na tym, że odsuwają one na pewien dystans obiektyw od korpusu aparatu (a zarazem od matrycy), co - w uproszczeniu - "powiększa" widziany przez aparat obraz. Rozwiązanie takie, w zależności od użytego obiektywu, daje możliwość uzyskania dużych powiększeń, ale ma też parę wad.

Przede wszystkim głębia ostrości jest bardzo mała, co zmusza do mocnego przymykania przysłony obiektywu. Niestety pierścienie manualne poważnie utrudniają sterowanie przysłoną obiektywów automatycznych - jest ono możliwe, ale wyjątkowo kłopotliwe, dlatego stosując je wygodniej zainwestować w stałoogniskowy obiektyw systemu M42 (na przykład popularnego rosyjskiego Heliosa 44M, 2/58). Oczywiście znaczne przymknięcie przysłony powoduje wydłużenie czasu ekspozycji, co często wymusza użycie statywu/monopoda lub lampy błyskowej. Ostrość ustawia się "na oko" - przybliżając i oddalając aparat od fotografowanego obiektu należy patrzeć przez wizjer aparatu, kiedy obraz będzie odpowiednio ostry (często dotyczy to również pierścieni automatycznych - autofocus może mieć problem z właściwym ustawieniem ostrości). Do tych wad można się jednak przyzwyczaić a przy odrobinie wprawy pierścienie pozwolą na zrobienie świetnych zdjęć.

Mieszek makro działa w bardzo zbliżony do pierścieni pośrednich sposób. Różnicą jest płynna regulacja powiększenia (im bardziej oddalamy obiektyw od korpusu aparatu tym większe uzyskujemy powiększenie). Zdecydowana większość mieszków to urządzenia manualne, jednak na serwisach aukcyjnych czasami można znaleźć egzemplarze przerobione w taki sposób, by można korzystać z automatyki obiektywów.

Wbrew pozorom korzystanie z pierścieni pośrednich lub mieszka nie jest trudne, wymaga tylko odrobiny wprawy i praktyki. Głównym problemem, zwłaszcza dla osób początkujących są dość długie czasy naświetlania oraz utrzymanie w głębi ostrości poruszających się obiektów na przykład kwiatów huśtających się na wietrze czy biegnącego owada bywa bardzo trudne. Dotyczy to szczególnie mieszka, gdy wyciągniemy go na całą długość. Dlatego warto nieco ułatwić sobie zadanie. Najprostsze rozwiązanie to fotografowanie w słoneczny, pogodny dzień - nie dość, że czas ekspozycji spokojnie umożliwi zrobienie zdjęć "z ręki" to dodatkowo obiekt w kadrze będzie oświetlony w sposób naturalny (należy tylko uważać, na cień rzucany przez aparat - walcząc z właściwym ustawieniem ostrości często nie zwraca się na to uwagi). Niestety pogoda nie zawsze jest idealna i wtedy przydatny staje się statyw lub monopod albo lampa błyskowa, tyle tylko, że spacer przekształca się wtedy w marsz fotografa obwieszonego sprzętem.