Kurs fotografii dla początkujących - Kompozycja w fotografii - Wprowadzenie

Kurs fotografii dla początkujących - Kompozycja w fotografii - Wprowadzenie

Aby odpowiedzieć sobie na pytanie czym jest kompozycja i dlaczego jest tak ważna w fotografii, warto zacząć od zadania sobie pytania „jakie rzeczy (a ściślej mówiąc - dzieła sztuk wizualnych) uważamy za piękne, harmonijne i udane?”. Zagadka ta dręczyła ludzkość od najdawniejszych czasów, a próbą odpowiedzi na to są wypracowywane od starożytności teorie estetyczne.



 

 

 

Kompozycja, czyli przepis na zdjęcie przemawiające do odbiorcy

To właśnie te reguły, istniejące w świadomości człowieka od setek, a nawet tysięcy lat, stanowią fundament tego, co znamy jako reguły kompozycji. Kształtowane były one przez rozwój wielu kultur i cywilizacji oraz ich wzajemne kontakty, a także za sprawą wrodzonej człowiekowi skłonności do obserwowania natury. I choć od kilkudziesięciu już lat zarówno w sztuce, jak i bardziej prozaicznych przejawach aktywności człowieka dąży się do odrzucania dawnych zasad, to należy pamiętać, że reguły kompozycji odwołują się do obecnych w większości z nas wzorców kierujących wyzwalaniem określonych reakcji.

 

Bezpłatny kurs fotograficzny on-line: Zrozumieć fotografię - Wprowadzenie

 

Kompozycja w fotografii - Wprowadzenie

 

 

Spis treści: 

 

Czym jest kompozycja w fotografii

Elementy składowe kompozycji zdjęcia

Udane, nastrojowe zdjęcie mające w sobie "to coś" to nie tylko efekt idealnie działającego pomiaru światła i ustawionej ekspozycji, ale też coś bardziej nieuchwytnego. To właśnie takie zestawienie elementów obrazu, które oddziałuje na widza i sprawia, że fotografia po prostu mu się podoba, nazywamy prawidłową kompozycją. (Fot. MorgueFile)

Innymi słowy, jeżeli zależy nam na tym, aby nasze zdjęcia były przez oglądających uważane za dobre, to najpierw musimy się nauczyć, co w podświadomości większości ludzi kryje się pod określeniem "dobra fotografia". I właśnie kompozycja stanowi najważniejszy element tej definicji. Jest to sztuka zestawiania ze sobą w jednym kadrze wszystkich mniej i bardziej ważnych elementów zdjęcia oraz ich tła. Odpowiedni układ tych elementów jest w stanie zapewnić obraz miły dla oka lub wywołać u oglądającego odpowiednią reakcję emocjonalną. Zła kompozycja może być postrzegana jako przejaw bałaganu w kadrze lub wywołać reakcje negatywne, albo – mówiąc bardziej ogólnie – nie takie, jakich życzył sobie fotograf. Podstawowe zasady kompozycji są bardzo proste do zapamiętania i wykorzystania, a jednocześnie pozwalają uzyskać naprawdę dobre zdjęcia. Jak wszystkie reguły stanowią one oczywiście rodzaj wytycznych, nie zaś nienaruszalnych praw. Poznanie ich i opanowanie powinno być zatem punktem wyjścia do eksperymentów mających na celu sprawdzenie, co stanie się w przypadku ich nagięcia lub odrzucenia. 

Zaczniemy jednak od początku, czyli od omówienia i zrozumienia podstawowych układów kompozycji fotograficznej. Pozwoli nam to nauczyć się patrzeć w odpowiedni sposób na to, co w danej chwili znajduje się w kadrze.

Już w starożytności znano pewne "przepisy na piękno" – układy kształtów, matematyczne proporcje i odpowiednie geometryczne figury, które zestawione ze sobą wywoływały u człowieka pozytywne skojarzenia. Ślady tych zasad odnaleźć można we wszystkich przejawach twórczości starożytnych Greków, w tym m.in. w najsłynniejszych budowlach, takich jak Partenon, zbudowany w oparciu o regułę Złotego Podziału. (Fot. MorgueFile)

Z pewnością znane jest Wam stare powiedzenie głoszące, że to nie aparat, lecz fotograf robi zdjęcia. Sztuka komponowania zawartości kadru jest najlepszym przykładem prawdziwości tego stwierdzenia. Żaden bowiem "magiczny" cyfrowy system nie zrobi za Was zdjęcia o zachwycającej kompozycji. Może jedynie wspomóc fotografującego, a i to w bardzo ograniczonym zakresie, o czym jeszcze wspomnimy. Od tej pory wszystko, czego uda Wam się dokonać, będzie tak naprawdę tylko i wyłącznie Waszym dziełem.
 

Kompozycja w fotografii

 

 

zobacz szczegóły >>>

 

Elementy składowe kompozycji zdjęcia

W każdym zdjęciu wyróżnić można detale mniej oraz bardziej dla niego istotne, lecz oprócz tego bardzo często pojawiają się też w kadrze elementy nieistotne lub nawet niepożądane. Pierwszą zasadą udanej kompozycji jest unikanie za wszelką cenę tych ostatnich. Może się to wydawać oczywiste, ale niejeden doskonały temat na zdjęcie został zaprzepaszczony tylko dlatego, że w obrębie kadru pojawiło się coś, co zepsuło kompozycję. Szczególnie niebezpieczne są pod tym względem obiekty częściowo pokrywające się z innymi, ważnymi dla treści zdjęcia, elementy o kolorystyce zbytnio wyróżniającej je z tła oraz takie, które w ten czy inny sposób zakłócają naszą wizję ujęcia. Pozbycie się ich w pewnych sytuacjach może być proste (np. sprowadzić się do lekkiej zmiany pozycji aparatu, kucnięcia, obrotu lub zrobienia kilku kroków w bok), natomiast w innych znacznie trudniejsze. Jeżeli kłopotliwe obiekty znajdują się w tle, które nie jest istotne dla treści zdjęcia, to doskonałym sposobem na wyeliminowanie ich z kadru jest zastosowanie niskiej głębi ostrości, np. poprzez otwarcie przysłony obiektywu.

Kadry, w których istotne elementy pierwszego planu oraz tła częściowo się ze sobą pokrywają, mogą stanowić duży problem dla fotografującego. Dlatego czasem warto zrobić kilka kroków w bok lub na moment przykucnąć, aby w kadrze nie doszło do takiego zamieszania, jak na przykładzie powyżej, gdzie pomimo niewielkiej liczby elementów zostały one zestawione ze sobą w niezbyt uporządkowany sposób. (Fot. MorgueFile)

Doskonałym sposobem uzyskiwania udanych zdjęć, zwłaszcza na początku, jest minimalistyczne podejście do kompozycji, czyli planowanie jej w oparciu o jak najmniejszą liczbę elementów. Takie fotografie, oparte na co najwyżej dwóch lub trzech kluczowych obiektach nie tylko są łatwiejsze do wykonania, ale też często znakomicie się prezentują. Warto zauważyć, że niewielka ilość elementów kluczowych na zdjęciu to również podstawowe założenie bardzo wielu typów fotografii i szkół fotograficznych.

Pustka też może być ważnym elementem kompozycji! Mniej doświadczeni fotografowie mogą tego nie zauważyć, ponieważ świat postrzegany przez człowieka jest trójwymiarowy, a gotowe zdjęcie dwuwymiarowe. To, co w wersji przestrzennej nie przykuwa naszej uwagi, w wersji płaskiej i odpowiednio pokazane może prezentować się zupełnie inaczej. (Fot. MorgueFile)

 

Inną ważną kwestią związaną w fundamentalnym stopniu z kompozycją jest samo określenie, co na zdjęciu jest bądź nie jest zamkniętym elementem. W przypadku całych obiektów materialnych, takich jak człowiek, drzewo czy samochód jest to dosyć proste. Nieco trudniej jest, gdy elementami kompozycji są rozmaite detale, takie jak fragment wspomnianego drzewa, samochodu czy ludzkiego ciała. I tu jednak dość łatwo nasz umysł odnajduje miejsca, gdzie kończy się ważny fragment kadru, a zaczyna inny.

Większość z nas jednak na samym początku nauki fotografowania ma spore problemy z wyszukiwaniem w danej scenie nieco bardziej atrakcyjnych, choć przecież na zdjęciu zupełnie rzeczywistych elementów kompozycji. Czymś takim może być na przykład pustka – fragment czystego nieba, prześwit między budynkami czy plama o zupełnie jednolitym kolorze, ale również obszary intensywnie oświetlone bądź zacienione lub znajdujące się w zasięgu barwnego światła. Jest tak, ponieważ na zdjęciu przestrzeń zostaje ujęta w zaledwie dwóch wymiarach, a wszystkie bryły zamieniają się w płaskie figury geometryczne. Nic więc dziwnego, że coś, co obserwowane w naturze nie jest zbyt interesujące, na zdjęciu nabiera zupełnie nowego znaczenia. Odnajdywanie tych znaczeń może być trudne, jednak jest to tak naprawdę tylko kwestia wprawy.


Ćwiczenia

Przeczytaj: Kompozycja - praktyczne wskazówki 

Przeczytaj: Kompozycja w fotografii sportowej


CDN.

Bezpłatny kurs online dla początkujących - Zrozumieć fotografię - Wprowadzenie: W tej części wykorzystaliśmy materiały napisane na zamówienie www.swiatobrazu.pl. Autorem jest Jarosław Zachwieja.


 

Abonament Zrozumieć fotografię

 

www.kursy.swiatobrazu.pl

 

Jeśli fotografowanie jest Twoją życiową pasją  - bez względu na to, czy jesteś początkującym, czy doświadczonym fotografem - nasze e-kursy dostępne w abonamencie zaspokoją Twój głód praktycznej wiedzy i wzmocnią Twoją kreatywność. W abonamencie otrzymujesz od razu na rok dostęp do osiemnastu e-kursów: 

 

Aparat fotograficzny w praktyce (bezpłatny) | Światło w fotografii Podstawy kompozycji w fotografii Fotografowanie przyrody | W kierunku lepszych zdjęć - wprowadzenie do fotografii cyfrowej | Cyfrowa obróbka zdjęć dla początkujących | Fotografowanie ruchu Fotografowanie produktów Fotografia studyjna dla początkujących Filmowanie aparatem cyfrowym | Cyfrowa ciemnia - Adobe Lightroom - Kurs rozszerzony | Fotograficzne błędy - sposoby eliminacji | E-szkoła portretu | Fotografia w praktyce - Akt | Trening fotograficzny | Fotograf i działalność gospodarcza | Wzory pism i umów dla fotografa z komentarzem | Jak bezpiecznie zarabiać na fotografii

 

Szczegóły i formularz zgłoszeniowy

 

 

Zobacz również:

 

 

Autor: Redakcja SwiatObrazu.pl



Najnowsze fotografie

Lubelskie cienie Mms.jpg Są na świecie nie tylko motyle różne Oby do wiosny HIPNOZA Pieniny o poranku Piecuszek